ALİTHİA GAZETESİNİN ANA HABERİ
Hristodulidis’e destek baskısı
DİKO’da İç Karışıklık
Bakanlar Nikos Hristodulidis’e destek verilmesini peşinen kabul ederken, DİKO içerisindeki bazı isimler başkanı Nikolas Papadopulos’u öne çıkarıyor
Leonidu ELAM ile birlikte hareket edilmesi ihtimaline kapıyı tamamen kapatmıyor
Panikos Leonidu, ELAM ile bir anlaşma yapılmasını dışlarken, ortak bir adayın desteklenmesi ihtimalini açık bırakıyor ve kendi partisinden hükümette yer alacak bakanlarla ilgili değerlendirmesini daha sonraya bırakıyor. Mihalis Damianu ile Haris Haralambidis ise aylardır Nikos Hristodulidis’ten yana görüş belirtmiş durumda. Buna rağmen parti, kararın kolektif organlar tarafından verileceğini söylemeyi sürdürüyor.
Kiryakos Kenevezos olası bir Nikolas Papadopulos adaylığından yana tavır ortaya koyuyor. Hristiana Erotokritu ise seçenekleri açık tutarken, Hrisis Pandelidis ELAM ile ortak bir seçim iş birliği yapılması konusunda çekincelerini dile getiriyor.
DİKO’nun hükümete katılmış olması, parti liderliğinin hareket alanını daraltıyor. Öte yandan yeni bir destek kararının tartışılması, mevcut iş birliğinin değerlendirilmesinden önce gündeme geliyor.
*
HARAVGİ GAZETESİNİN ANA HABERİ
Evler Pahalanıyor, Maaşlar Yetmiyor
AKEL, herkes için erişilebilir konut ve etkin devlet müdahalesi talep ediyor
Gayrimenkul piyasasındaki büyüme nedeniyle yapılan kutlamaların ardında, binlerce çalışan için bambaşka bir gerçeklik yatıyor. Konut fiyatları maaşlardan daha hızlı artıyor, alım gücü geriliyor ve erişilebilir konut sahibi olmak her geçen gün daha da zorlaşıyor.
Aynı zamanda hükümet, konut stokunun artırılacağı beklentisiyle özel sektöre yönelik teşvik ve açıklamalarla yetiniyor. Ancak gerçek anlamda ihtiyaç duyan kesimler açısından somut sonuçlar ortaya çıkmıyor.
AKEL, konut krizine karşı üç somut öneri sunuyor. Bunlar; devlet arazilerinin sosyal ve erişilebilir konutların toplu şekilde inşası için değerlendirilmesi, düşük ve orta gelirli hanelerin uygun finansmana erişiminin desteklenmesi ve artan barınma maliyetlerinin bir bölümünün karşılanması yoluyla kendi konutunu edinmekte zorlanan kişilere ekonomik destek verilmesi olarak sıralanıyor.
*
FİLELEFTEROS GAZETESİNİN ANA HABERİ
Tüm Kıbrıs’ı Kapsayan Tek Su Tarifesi
Özel haber: Yeni fiyatlandırma politikasının temel unsurları
Vatandaşların yaşadıkları kaza veya köye göre farklı ücretler ödediği dağınık uygulamanın sona erdirilmesi hedefleniyor
Bakanlar Kurulu bugün, tüm adada su için tek fiyatlandırma sisteminin uygulanmasına yönelik yeni çerçeveyi ele alacak. Buna göre tüm tüketiciler için metreküp başına ortak ücret uygulanacak, kanalizasyon ve yağmur suyu hizmetleri için ise azami ücretler belirlenecek.
Su tasarrufunu teşvik etmek ve su krizine karşı mücadele etmek amacıyla yüksek tüketimler için daha yüksek ve caydırıcı ücretlendirme öngörülüyor. Bunun yanında hassas gruplar ile çok çocuklu aileler için daha avantajlı tarifeler uygulanması da planlanıyor.
*
POLİTİS GAZETESİNİN ANA HABERİ
Dört Yıllık Perspektifte Zorunlu Hale Gelebilir
Çalışma Bakanı’nın ihtiyat sandıkları önerisi
Emeklilik reformunda ikinci sütuna ilişkin hükümet önerisiyle birlikte, ücretli çalışanların ihtiyat sandıklarına zorunlu olarak dâhil edilmesinin önü açıldı.
Bugün ihtiyat sandığı bulunmayan çalışanların yüzde 50 ila yüzde 60’ının önümüzdeki dört yıl içerisinde gönüllü olarak sisteme katılması sağlanamazsa, bir sonraki adım uygulamanın zorunlu hale getirilmesi olacak.
İşveren örgütleri ile sendikalar hükümetin yaklaşımını farklı gerekçelerle reddediyor. İşverenler zorunlu uygulamaya karşı çıkarken, sendikal örgütler ise başlangıçtan itibaren tüm çalışanların sisteme dâhil edilmesini talep ediyor.
Bununla birlikte, 2028 sonrasında emeklilik yaşının yükseltilmesi konusu da yeniden gündeme geldi. Konu, ortalama yaşam süresindeki değişim ve bir sonraki aktüeryal çalışmanın sonuçları ışığında değerlendirilecek.
*
Alithia’dan Kıbrıs sorunuyla ilgili bir haber…
BM İzninizi mi Alacak?
Hükümet, çıkmaz yaşanmasına izin vermeyeceğini savunurken, müzakerelere geri dönüş sağlamayan bir süreci sürdürmeye devam ediyor
Hükümet Sözcüsü Konstandinos Letimbyotis’in dün RIK’e yaptığı ve “Lefkoşa’nın çıkmaz ilan edilmesine izin vermeyeceği” yönündeki açıklama, hükümetin veremeyeceği bir garantiyi vermesi anlamına geliyor.
Alithia gazetesi, hükümetin "Kıbrıs sorununda çıkmaza izin vermeyeceğiz" söylemini eleştiriyor. Yazıda, Lefkoşa’nın Birleşmiş Milletler'in sürece ilişkin değerlendirmesini kontrol edemeyeceği, dolayısıyla hükümet sözcüsü Konstantinos Letimbiotis'in veremeyeceği bir garanti verdiği savunuluyor.
Yorumlu habere göre, BM temsilcisi María Ángela Holguín daha önce, güven artırıcı önlemlerde ilerleme sağlanamazsa bunu raporuna yansıtacağını açıkça belirtmişti. Bu nedenle hükümetin, olası bir başarısızlık tespitinin önüne geçmeye çalıştığı ve süreci sonuç üretmeden uzattığı ileri sürülüyor.
Haberde asıl sorunun çıkmazın dile getirilmesi değil, çıkmazın kendisi olduğu belirtilerek, hükümetin engelleri nasıl aşacağını açıklamak yerine başarısızlık tanımını engellemeye odaklandığı savunuluyor.
*
Haravgi'den...
Emeklilik Reformunda Hedef 67 Yaşa Kadar Çalışmak
Kıbrıs Cumhuriyeti Çalışma Bakanı Marinos Muşuttas, hükümetin emeklilik reformunda 63 yaşında emekliliği teşvik etmek istemediğini açıkladı. Hükümetin hedefi, isteyen çalışanların 67 yaşına kadar çalışabilmelerini sağlayarak daha yüksek emekli maaşı almalarının önünü açmak.
63 yaşında emeklilik durumunda uygulanan aktüeryal kesintinin azaltılması öngörülse de, hükümet bu indirimi sınırlı tutmak niyetinde. Ayrıca ilerleyen dönemde, yasal emeklilik yaşından önce emekliliği teşvik etmeyecek yeni düzenlemelerin de gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Binlerce Emekli Yoksulluk Sınırında Kalmaya Devam Edecek
Temsilciler Meclisi Çalışma Komitesi Başkanı Yorgos Kukumas, emeklilik reformunu toplumsal eşitsizliklerin giderilmesi açısından kaçırılmış bir fırsat olarak değerlendirdi.
Kukumas, reformun hayata geçirilmesinden sonra dahi binlerce emeklinin yoksulluk sınırında kalmaya devam edeceğini belirterek, ortalama emekli maaşının yaklaşık bin euro düzeyinde olduğunu ifade etti.
Yorgos Kukumas ayrıca, gerekli sigortalılık süresinin 33 yıldan 38 yıla çıkarılmasını ve erken emeklilikle ilgili değişiklikleri eleştirdi.
Bir çalışanın, geçimini sağlayamadığı için 70 yaşına kadar çalışmak zorunda bırakılmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Kukumas, hükümete düşük gelirli emeklilere yönelik somut destek önlemlerini gecikmeden hayata geçirme çağrısında bulundu.
*
POLİTİS GAZETESİ’
Başyazar Dionisis Dionisiu’nun 15.11.26
Kıbrıs Sorunu: Türkiye ile Büyük Pazarlık, GSI, Doğal Gaz ve Doğu Akdeniz’deki Dengeler
Kıbrıs sorununa ilişkin diplomatik hareketlilik, artık sadece müzakerelerin yeniden başlaması çabalarının ötesine geçti. Eğer çözüm arayışı Avrupa Birliği-Türkiye ilişkileri, Yunanistan-Türkiye ilişkileri, Doğu Akdeniz’deki enerji planları ve bölgede şekillenen yeni güvenlik dengeleriyle bağlantılıysa, önümüzdeki dönemde yeni gelişmeler yaşanması ihtimali göz ardı edilemez.
Türkiye son yıllarda Kıbrıs sorununu bağımsız bir öncelik olarak ele alma yönünde ciddi bir istek göstermedi. Tersine, olası bir yeniden başlama sürecini daha geniş stratejik ve ekonomik çıkarları çerçevesinde değerlendiriyor. Lefkoşa ve Brüksel de tam olarak bunu değerlendirmeye çalışıyor; Kıbrıs sorunundaki ilerlemeyi Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliği'nin güncellenmesi perspektifiyle ilişkilendiriyor.
Avrupa Komisyonu’nun özel temsilcisi Rafaele Fitto’nun 20 Kasım’da Ankara’ya yapacağı ziyaret de bu çerçevede değerlendiriliyor. Kıbrıs Rum kaynaklarına göre Fitto’nun Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a ileteceği öneri, Kıbrıs sorununa ilişkin müzakerelerin anlamlı biçimde yeniden başlaması şartıyla Gümrük Birliği’nin modernizasyonuna yönelik görüşmelerin başlatılmasıyla ilgili. Kaynaklar bunun Türkiye’ye önceden verilmiş bir taviz olmadığını savunuyor. Buna göre Avrupa tarafından sunulacak avantajlar, Kıbrıs sorununda kaydedilecek somut ilerlemelerle bağlantılı olacak.
9 Kasım’da Lurucina-Limbya ile Kambos-Karavostasi bölgelerinde iki yeni geçiş noktasının eş zamanlı açılması konusunda varılan uzlaşı, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin kişisel temsilcisi Maria Angela Olgin’in süreci canlı tutmasına olanak sağladı. Elde edilen sonuçlar oldukça sınırlı da olsa süreç tamamen donmuş değil.
Birleşmiş Milletler kaynaklarına göre Antonio Guterres’in Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ve Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman ile yapacağı üçlü görüşmede, diğer iki önemli geçiş noktası olan Mia Milia ile Athienu-Piroi-Eğlence güzergâhı konusunda da anlaşma sağlanması büyük önem taşıyor. Böyle bir gelişme, 2026 yılı sonundan önce gayri resmi bir Beşli Konferans toplanması ihtimalini ciddi biçimde güçlendirebilmenin yanısıra Guterres’e, iki tarafın farklılıklarını aşabileceğine dair somut bir işaret sunabilir.
Görev süresinin sonuna yaklaşan Genel Sekreter, halefine aktif bir süreç bırakmayı hedefliyor. Bu süreç, 2027’de müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik üzerinde mutabakata varılmış bir yol haritası, takvim ve yöntem içerebilir.
Bu arada başka bir gelişme dikkat çekiyor. Yunanistan ile Kıbrıs Cumhuriyeti’ni birbirine bağlaması planlanan Great Sea Interconnector projesine ilişkin araştırmalar yeniden başlamış görünüyor ve bu sürecin Türkiye’nin şimdilik hoşgörüsü altında yürüdüğü değerlendiriliyor.
Fransız araştırma gemisi Abeille Marengo’nun bölgeye intikali ve yayımlanan ilgili NAVTEX’ler, gerekli teknik çalışmaların yeniden başladığını gösteriyor. Ancak bu durum, elektrik kablosunun döşenmesine başlanacağı anlamına gelmiyor. Başlangıçtaki tepkilerine rağmen Ankara, mevcut aşamada araştırmaları engellememeyi tercih ediyor gibi görünse de. Bununla birlikte deniz yetki alanlarına ilişkin iddialarını korumayı sürdürüyor.
Uzun vadede Kıbrıs sorununda çözüm sağlanması ve Yunanistan-Türkiye ilişkilerinin normalleşmesi halinde Türkiye’nin de bu iş birliği sistemine katılması mümkün olabilir. Böylece bölge, rekabet eden enerji projelerinin sahası olmaktan çıkıp Avrupa ile Doğu Akdeniz’i birbirine bağlayan karşılıklı bağımlılıklar ağına dönüşebilir.
Enerji boyutu Ankara açısından ek bir teşvik unsuru da sağlayabilir. Kıbrıs Cumhuriyeti Münhasır Ekonomik Bölgesi'nde bulunan doğal gaz potansiyelinin yaklaşık 20 trilyon kübik feet olduğu tahmin ediliyor. Ancak bu miktarın tamamı doğrulanmış ve ticari olarak işletilebilir rezerv anlamına gelmiyor.
Kıbrıs sorununda üzerinde uzlaşılmış bir çözüm ve EXXON’un 2027 yılı içerisinde planladığı yeni sondajlar, Kıbrıs Türk toplumunun birleşik federal devletin doğal kaynaklarının yönetimine katılmasını mümkün kılabilir. Bu da Türkiye açısından bugün siyasi nedenlerle sınırlı kalan enerji iş birliği imkânlarını genişletebilir.
Çözümün uzun vadede Türkiye’ye sağlayabileceği ikinci bir stratejik fayda var. O da Doğu Akdeniz’de daha derin bir askeri kutuplaşmanın önüne geçilmesidir.
Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve İsrail arasındaki iş birliği artık sadece ekonomi ve enerji alanlarıyla sınırlı değil. Ortak tatbikatlar, savunma planlamaları, kritik altyapıların korunması ve savunma sanayisindeki muhtemel iş birlikleri de bu çerçevenin parçası. Ankara bu ilişkiyi, Türkiye’nin bölgedeki etkisini sınırlandıran stratejik bir eksen olarak görüyor. Bazı Türk analistler ise bundan doğrudan kuşatılma ve tehdit algısı çıkarıyor.
Üçlü iş birliğinin daha kurumsal bir askeri yapıya dönüşmesi, güvensizlik ve rekabeti daha da artırabilir. Böyle bir durum doğrudan çatışma anlamına gelmese de, deniz yetki alanlarına ilişkin mevcut anlaşmazlıklarla birleştiğinde askeri olaylar veya kontrolsüz tırmanma riskini artırabilir.
Kıbrıs sorununun çözümü bu açıdan bir gerilim azaltıcı unsur olabilir. Böyle bir gelişme, rakip askeri yapılanmaların oluşması ihtiyacını azaltırken Kıbrıs Cumhuriyeti ile İsrail arasındaki iş birliğinin ekonomik yönünü daha fazla öne çıkarabilir.
Bu, üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin sona ereceği anlamına gelmiyor. Ancak Türkiye’nin bölgedeki her girişimi potansiyel tehdit olarak değerlendirmediği, ekonomik ve enerji alanında karşılıklı bağımlılık temelinde şekillenen farklı bir ortamın ortaya çıkmasına katkı sağlayabilir.
Kıbrıs Cumhuriyeti açısından anlamlı müzakerelerin yeniden başlaması, iç siyasette kullanılan söylemlerin de önemli ölçüde yeniden şekillenmesini gerektirecek.
Yönetim, güvenlik, garantiler, toprak düzenlemeleri ve mülkiyet gibi konuların yeniden masaya gelmesi, özellikle 2028 Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken tüm siyasi güçleri pozisyonlarını yeniden değerlendirmeye zorlayacak. Ancak müzakere sürecinin siyasi maliyeti, devam eden hareketsizliğin sonuçlarıyla karşılaştırılmak zorunda.
Kıbrıs’ın kuzeyinde ise yeniden birleşme ihtimalini giderek daha fazla zorlaştıran yeni gerçeklikler yerleşti. Türkiye’ye ekonomik bağımlılığın artması, demografik değişimler ve Türkiye’nin kurumlar ile günlük yaşam üzerindeki etkisinin güçlenmesi, Kıbrıs Türk toplumunun siyasi ve ekonomik özerkliğini kademeli olarak sınırlandırıyor. Mevcut durumun sürmesi, gelecekteki bir çözümün koşullarını korumaz. Yni fiili durumların kalıcılaşmasına ve bir anlaşmanın her geçen gün daha da zor hale gelmesine yol açar.
Dolayısıyla Lefkoşa’nın önünde siyasi hazırlık ve stratejik düşünce gerektiren önemli bir dönem var. 2027’nin temel sorusu ise Türkiye’nin, güvenilir bir çözüm sürecinden doğabilecek ekonomik, enerji ve jeopolitik kazanımların mevcut politikasının sağladığı avantajlardan daha değerli olduğuna karar verip vermeyeceği olacak. Eğer böyle bir değerlendirme yapılırsa, gayri resmi Beşli Konferans ve olası bir yol haritası farklı bir sürecin başlangıç noktası olabilir.
Sonuç olarak tartışma konusu olan yalnızca Kıbrıs sorununun geleceği değil. Asıl soru, Doğu Akdeniz’ ekonomik iş birliği ve karşılıklı bağımlılık bölgesi hâline mi gelecek mi? Yoksa rekabetçi stratejilerin ve giderek artan askeri gerilimlerin sahası olarak mı kalacak.
*
Politis gazetesinden...
16 Kasım 2026
Stefanos Evripidu
İlerleme ile Taksim Arasında
Son üçlü görüşme, diplomatik süreci canlı tutmaya yetecek kadar ilerleme sağladı. Ancak Kıbrıs'ın kalıcı bir bölünmeye doğru sürüklendiği yönündeki endişeleri giderecek ölçüde bir sonuç ortaya koyamadı. Artık umutlar, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in katılımıyla yapılacak üçlü görüşmeye ve Avrupa Birliği'nin Ankara'ya yönelik olası açılımına bağlanmış durumda.
Geçtiğimiz pazartesi günü gerçekleştirilen üçlü görüşme beklentileri karşılamadı ve önceki günlerde oluşan iyimser havayı bir ölçüde dağıttı. Bazı önemli girişimler üzerinde uzlaşmaya varıldı ve süreç canlı tutuldu. Ancak iki tarafın 2025 yılından bu yana müzakere ettiği en önemli geçiş noktaları olan Athienu-Piroyi-Aglantzia ve Mia Milia geçiş noktalarının açılması mümkün olmadı. Mayınların temizlenmesine ilişkin öneri de sonuçsuz kaldı.
İki lider, üç buçuk saat boyunca Güven Artırıcı Önlemleri, müzakere yöntemini ve Kıbrıs sorununun özünü ele aldı. Sonuçta üzerinde uzlaşılan Güven Artırıcı Önlemler paketi, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin'in Politis gazetesine verdiği röportajda dile getirdiği sınırlı beklentileri dahi karşılayamadı.
Üçlü görüşmeden üç gün önce Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın işgal altındaki bölgelere gerçekleştirdiği sürpriz ziyaretin, görüşmeden çıkan sönük sonuç üzerinde etkili olduğu yönünde yoğun söylentiler ortaya atıldı.
Güven Artırıcı Önlemler ve Taktikler
Görünüşe bakılırsa Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman, üçlü görüşmeye, Kıbrıslı Türklerin ara bölge içerisindeki Arsos-Pile yolunu kullanmalarına olanak sağlayacak bir öneriyle katıldı. Bunun karşılığında ise Athienu-Piroyi-Aglantzia yolunun son bölümünün ara bölgeden geçirilmesine onay verilmesini öngörüyordu.
Kıbrıslı Rum tarafı ise "karşılıklılık ilkesi" doğrultusunda Mia Milia geçiş noktasını müzakere gündeminden çıkardı.
Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Mia Milia geçiş noktasının esas olarak Kıbrıslı Türk toplumuna hizmet edeceği görüşünde.
Oysa Ayios Dometios geçiş noktasındaki yoğunluk son derece yüksek. Mia Milia'nın açılması, iki taraf arasında Yeşil Hat üzerinden yapılan ticareti artırabilir, ekonomik karşılıklı bağımlılık yaratabilir, güveni güçlendirebilir ve Kıbrıslı Türklerin Türkiye'ye olan bağımlılığını zaman içerisinde azaltabilir.
Öte yandan, bölgenin yerel yönetimine göre Athienu geçiş noktasının açılması, Lefkoşa'ya ulaşım süresini 45-60 dakikadan yalnızca 8-10 dakikaya indirebilir.
Erhürman bu geçiş noktasını bir "transit geçiş" noktası olarak değerlendiriyor. Oysa söz konusu geçiş, birçok Kıbrıslının günlük yaşamını kolaylaştıracak ve aynı zamanda bir iyi niyet göstergesi oluşturacaktır.
İki önemli geçiş noktasının müzakere dışı kalmasının ardından liderler, kullanım alanı sınırlı iki geçiş noktası üzerinde uzlaştı. Bunlardan biri olan Kambos-Karavostasi geçiş noktası, kısa süre önce Hristodulidis tarafından Kokkina'ya alternatif olarak önerilmişti.
Kıbrıslı Rum tarafının, Tilliria bölgesinde yaşayanların başkente daha kısa sürede ulaşabilmelerini sağlamak amacıyla, Kokkina'daki Türk askerî bölgesinden geçiş imkânı talep etmesi son derece meşrudur.
Ancak anlaşılması daha güç olan, Türk ordusunun tutumunu değiştirmeyeceği 2025 yılındaki genişletilmiş görüşmelerden beri bilindiği hâlde, neden bu kadar uzun süre Kokkina meselesinin "dört geçiş noktası" paketine bağlanmasında ısrar edildiğidir.
Cumhurbaşkanı, perşembe günü gerçekleştirilecek görüşmede bu konuyu Tilliria sakinleriyle ele alma fırsatı bulacak.
Mayınların temizlenmesi konusunda Erhürman, mayınlı alanların temizlenmesine ilişkin meseleleri ele almak üzere bir koordinasyon komitesi kurulmasını önerdi.
Bu komitede, Kıbrıs Cumhuriyeti Millî Muhafız Ordusu Komutanı ile Kıbrıslı Türk güvenlik güçlerinin komutanının yer alması öngörülüyordu.
Ancak bu, Kıbrıslı Rum tarafının geçmişte iki taraf arasında askerî temas mekanizması oluşturulmasına yönelik girişimlerde de sürekli reddettiği bir iş birliği biçimi. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin resmî tutumu, askerî nitelikteki her türlü iletişimin adadaki Türk askeri kuvvetlerinin komutanıyla yürütülmesi gerektiği yönünde.
İki taraf gerçekten ilerleme kaydetmek istiyorsa, Birleşmiş Milletler, Güvenlik Konseyi kararlarını ihlal etmeden karşı karşıya bulunan askerî güçler arasında iletişimi kolaylaştırma konusunda geniş bir deneyime sahiptir.
Antonio Guterres'in görevinden ayrılmasına yalnızca birkaç ay kala, Maraş ve Mağusa Limanı'na ilişkin önerinin yeniden gündeme getirilmesi de farklı şekillerde yorumlanabilir.
Bu girişim, müzakereler için itici güç oluşturabilecek, iki tarafın da yararına bir ortam yaratmaya yönelik samimi bir çaba olarak görülebilir. Neredeyse hiçbir girişimin sonuç vermediği bir dönemde, yeni bir yaklaşımı deneme çabası olarak da değerlendirilebilir. Ya da başarı ihtimalinin sınırlı olmasına rağmen, diplomatik alanda hareketlilik yaşandığı izlenimini yaratmayı amaçlayan bir hamle olarak yorumlanabilir. Maraş, her zaman Türkiye'nin elindeki en önemli müzakere kozlarından biri olarak görülmüştür. Türkiye'nin, Erhürman'ın ifadesiyle Avrupa Birliği'nin doğrudan ticarete ilişkin "geri alınabilir" bir kararı karşılığında bu kozdan kolaylıkla vazgeçmesi beklenemez.
Sınırlı ilerlemeye rağmen BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, iki liderle görüşmeyi ve daha kapsamlı bir ilerleme sağlanması için çaba göstermeyi kabul etti. Böyle bir gelişme, genişletilmiş bir konferansın toplanmasına ve nihayetinde müzakerelerin yeniden başlamasına zemin hazırlayabilir. Ancak Guterres'in 5+1 formatında bir konferans düzenlemeden önce iki liderden tam olarak ne beklediği henüz net değil.
Maria Angela Holguin, Politis gazetesine verdiği röportajda, liderlerin dört geçiş noktası üzerinde anlaşmaları hâlinde Guterres'in katılımıyla 2+1 formatında bir görüşme yapılabileceğini ima etmişti. Bu görüşmede, müzakere çerçevesinin "usule ilişkin adımlarının" kesinleştirilmesi ve böylece müzakere yöntemine ilişkin daha yapıcı bir yaklaşım benimsenmesi mümkün olabilecekti. İki liderin müzakerelerin takvimi, görüşmelerin nasıl yürütüleceği, olası çıkmazların nasıl aşılacağı, gündem ve diğer ilgili konular üzerinde anlaşmaya varabilmesi, ileriye doğru önemli bir adım olurdu. Böyle bir gelişme, tartışmaların Erhürman'ın müzakereler başlamadan önce dönüşümlü başkanlık gibi esasa ilişkin konuların karara bağlanması yönündeki ısrarından uzaklaşmasını da sağlayabilir. Üstelik Erhürman, bu konuları güvenlik ve garantiler meselesiyle ilişkilendirmiyor.
Annan Planı'nın reddedilmesinin ve Crans-Montana Konferansı'nın başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Kıbrıslı Türkler, Kıbrıslı Rumların iktidarı paylaşmaya hazır olmadığına içtenlikle inandı. Kıbrıslı Rumlar ise haklı olarak, çözüm sonrasında Türkiye'nin adadaki askerî varlığının ve nüfuzunun ne düzeyde olacağını bilmek istiyor.
Bu meseleler görmezden gelinemez. Mutlaka ele alınmaları gerekiyor. Çözüm yollarından biri, iki toplum arasında güvene, iş birliğine ve karşılıklı yarara dayalı bir ilişki kurulması olabilir. Böyle bir ilişki, toplumların birbirleri üzerinde hâkimiyet kuracağına ilişkin korkuları ve dışarıdan "korunma" ihtiyacı olduğu yönündeki varsayımı ortadan kaldırabilir.
Bu arada müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik uzun süredir devam eden girişimlere yeni bir unsur eklendi. Bu da Avrupa Birliği'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Raffaele Fitto'nun, 20 Kasım'da Ankara'da Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile gerçekleştirmesi planlanan görüşmesi. Edinilen bilgilere göre İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, bu görüşmenin gerçekleşmesine katkıda bulundu. Ankara'nın, Fitto'nun selefi Johannes Hahn ile kamuoyuna açık görüşmeler yapmaktan dahi kaçındığı hatırlanacak olursa, bu dikkat çekici bir gelişme.
Bazı Avrupa Birliği üyesi ülkelerin Türkiye'nin SAFE programına katılmasına ve Türk vatandaşlarına yönelik vize uygulamasının serbestleştirilmesine karşı çıktığı bir dönemde, Fitto'nun Ankara'ya sunabileceği tek ciddi teşvik, Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği'nin güncellenmesine yönelik görüşmelerin başlatılması olabilir.
Kıbrıs Cumhuriyeti, bu görüşmelerin başlatılmasını Kıbrıs sorununda ilerleme sağlanması, yani müzakerelerin yeniden başlaması şartına bağlı olması hâlinde engellemez.
Fitto'nun Fidan'a böyle bir öneri sunması durumunda, 5+1 formatında bir konferans düzenlenmesi ihtimali güçlenecek ve barış müzakerelerinin yeniden başlaması gerçekçi bir olasılığa dönüşecek. Ama Fitto'nun Ankara'ya somut bir karşılık önerisi olmadan gitmesi hâlinde, BM Genel Sekreteri'nin katılımıyla gerçekleştirilecek bir sonraki üçlü görüşme, "elveda ve bol şans" denilerek sona erebilir.
Tabii Guterres, bütün riskleri göze alıp 5+1 konferansını toplamaya karar vermezse... Böyle bir durumda Guterres'in umudu, kendisinden sonra göreve gelecek Genel Sekreter'e devredilebilecek somut bir sonucun ortaya çıkması olacaktır.
Mevcut girişimin başarısızlığa uğraması hâlinde bile, bugün Kıbrıs'ta toplumlar arası diyalog ve iş birliğine aktif biçimde katılan, somut sonuçlar elde eden gençler var.
Gençlik Teknik Komitesi bunun en belirgin örneklerinden biri. Bu gençler adeta temiz bir nefes, yeni bir umut kaynağı.
Ancak diğer yandan, adanın bölünmüşlüğünün artık aşılamayacağı düşüncesine giderek daha fazla yönelen gençler de var.
Bu anlayış, uzun vadede ve bir bakıma ironik biçimde, taksimin normalleşmesine yol açıyor.
Bu altın yeşili adada kalıcı bir ayrılığın yerleşmesi gerçekten büyük trajedi olurdu.
Son Güncelleme: 17 Kasım 2026 - 13:34
https://tr.news.rik.cy/tr/article/2026/11/17/kibris-rum-gazetelerinden-16112026-4908902/