ALİTHİA GAZETESİNİN ANA HABERİ
Tepkilerin Ardından Geçiş Noktaları Yeniden Gündemde
Tufan Erhürman'a göre Mia Milya ve diğer bazı geçiş noktaları yeniden gündeme geldi
Kıbrıs Türk toplumu liderinin geçiş noktalarına ilişkin son açıklamalarında, BM Genel Sekreteri ile yapılacak üçlü görüşme öncesinde halen çözüm bekleyen konular bulunduğu belirtildi.
Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, müzakerelerin yeniden başlamasına hazır olduğunu yinelediğini ve şu anda yalnızca BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'ten tarih beklendiğini ifade etti.
Erdoğan iki devletli çözümde ısrarcı. Türkiye Cumhurbaşkanı, Kıbrıs sorununun adil, kalıcı ve sürdürülebilir çözümünün iki devletin yan yana varlığı temelinde mümkün olduğunu savundu.
*
HARAVGİ GAZETESİNİN ANA HABERİ
Eğitimde Grev Olasılığı Ufukta Göründü
Eğitim örgütlerinin alacağı kararların belirleyici olacağı bir sürece giriliyor
Eğitim Bakanlığı ile öğretmen örgütleri arasında yeni atama sistemi konusunda derin görüş ayrılıkları sürerken, eğitim alanında grev tedbirlerinin gündeme gelmesi olasılığı güçleniyor.
Örgütlerin iddiasına göre yasa tasarısının önceden bilgilendirme yapılmadan ve gerçek anlamda istişare yürütülmeden kamuoyunun görüşüne açılması, PEOED, OELMEK ve OLTEK sendikalarının ortak tepki göstermesine neden oldu.
Eğitim Bakanı'nın bugün öğretmen örgütlerinin temsilcileriyle bir araya gelerek gerginliği azaltmaya çalışması bekleniyor. Ancak örgütler, yasa tasarısının ve değişiklik öngören düzenlemelerin mevcut halleriyle geri çekilmesini ve kapsamlı bir istişare süreci başlatılmasını talep ediyor.
Önümüzdeki günlerde alınacak kararların, taraflar arasındaki anlaşmazlığın seyrini belirlemesi bekleniyor. Tartışmanın merkezinde ise bakanlığın tutumu ve tepkilerin daha da büyümesinden önce ortak bir zemin bulunup bulunamayacağı yer alıyor.
*
FİLELEFTEROS GAZETESİNİN ANA HABERİ
Daha Masaya Oturmadan Şartlarını Öne Sürüyor
Erhürman, görüşmeler başlamadan önce sonucun ne olacağının bilinmesini talep etti
Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis üçlü görüşmeye hazır olduğunu belirtiyor.
Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz açıklamalarında, Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki hedeflerini hatırlattı
Habere göre, BM Genel Sekreteri henüz üçlü görüşme için davet göndermemiş ve müzakerelerin başlayıp başlamayacağı netleşmemişken, Tufan Erhürman görüşmelerin ne zaman sona ereceğinin önceden bilinmesi gerektiğini dile getirdi.
Gazete, Erhürman'ın müzakere masasına oturmadan önce şartlar ortaya koyduğunu öne sürerken, Hristodulidis ile Guterres'in sürecin ilerlemesini beklediğini aktarıyor.
Haberde ayrıca Hristodulidis'in üçlü görüşmeye hazır olduğunu belirttiği ve dolayısıyla Erhürman'la yeni geçiş noktalarının açılması konusunda da bu süreçte uzlaşma sağlanabileceği belirtiliyor.
*
POLİTİS GAZETESİNİN ANA HABERİ
İmar İstisnaları Mercek Altında
İstisna Taleplerini İnceleme Kurulu'nda on büyük değişiklik hazırlanıyor.
İçişleri Bakanlığı, kurulun çalışma sistemini düzenleyen yasal çerçeveyi gözden geçirerek daha fazla şeffaflık, daha objektif değerlendirme ve başvuruların daha kısa sürede sonuçlandırılmasını hedefliyor.
Söz konusu düzenleme, 25 yılı aşkın sürenin ardından gerçekleştirilen önemli bir kurumsal reform olarak değerlendiriliyor.
Yeni düzenlemeler, değerlendirme kriterlerini daha açık hale getirirken, vatandaşların mahallelerindeki büyük ölçekli projeler hakkında daha kapsamlı bilgi almasını da öngörüyor. Ayrıca ilgili kurumlar arasında daha güçlü koordinasyon, belirli takvimler ve kararların daha ayrıntılı gerekçelendirilmesi hedefleniyor.
Başvuru sahiplerine uygulanacak telafi edici tedbirler ile inşaat yoğunluğu sınırlarının aşılması durumunda uygulanacak hesaplama ve düzenleme yöntemleri de yeniden belirleniyor.
2024 yılında toplam 294 imar istisnası başvurusu incelendi. Bunlardan 200'ü onaylandı. Verilen onaylar sonucunda 3 milyon 400 bin avroluk telafi edici katkı elde edildi.
*
Diğer haberlerden bazı özetler…
Filelefteros:
NAZA Lefkoşa’da gösterimde: Gazze Belgeseli NAZA Tartışma Yaratıyor
Lefkoşa'daki Pantheon sinemasında da gösterime giren "NAZA" belgeseli, İsrailli askerler ve istihbarat görevlilerinin tanıklıkları üzerinden Gazze'deki savaşın arka planını ele alıyor. Guardian yapımı belgesel, kimlikleri gizlenen 24 İsrailli asker ve istihbarat mensubunun anlatımlarına dayanıyor ve kitlesel sivil ölümlerine yol açan karar mekanizmalarını mercek altına alıyor.
Philenews yazarı Yorgos Savvinidis "NAZA: Yok Etmenin Soğuk Geometrisi" başlıklı değerlendirmesinde, filmi dönemimizin en önemli gazetecilik ve sanat çalışmalarından biri olarak nitelendiriyor.
Yazara göre filmin en dikkat çekici yanı, yalnızca yaşanan ölümleri değil, bu ölümlere giden süreçte sorumluluğun nasıl parçalanıp görünmez hale geldiğini göstermesi. Belgeselde konuşan tanıkların her biri yalnızca kendi görev alanını anlatırken, ortaya çok daha büyük bir yıkım mekanizmasının resmi çıkıyor.
Savvinidis, bu tabloyu Yahudi siyaset felsefecisi Hannah Arendt'in "kötülüğün sıradanlığı" kavramıyla ilişkilendiriyor. Yazara göre film, insanların büyük trajedilerin parçası olmak için mutlaka fanatik ya da canavar olmaları gerekmediğini, çoğu zaman yalnızca görevlerini yerine getirdiklerine inandıklarını ortaya koyuyor.
Makalede ayrıca Tel Aviv'deki gündelik yaşam ile Gazze'de yaşanan insani felaket arasındaki çarpıcı karşıtlığa dikkat çekiliyor. Film, normal hayatın sürdüğü bir şehir görüntüsü ile savaşın sonuçlarını yan yana getirerek izleyiciyi rahatsız edici sorularla baş başa bırakıyor.
Savvinidis'e göre "NAZA", izleyiciyi rahatlatan ya da olan biteni açıklamaya çalışan bir yapım değil. Tam tersine, bireysel sorumluluk, kolektif suç ortaklığı ve savaş dönemlerinde insan hayatının nasıl sayılara indirgenebildiği üzerine sert bir yüzleşme sunuyor.
80 dakikalık belgesel, 25 Kasım'a kadar Cuma, Cumartesi ve Pazar günleri Lefkoşa'daki Pantheon'da gösterimde olacak.
*
Filelefteros’tan 2 çevre haberi
İstilacı Yabancı Bitki ve Hayvan Türleri Derelerden Uzaklaştırılıyor
Çevre Dairesi, istilacı yabancı türlerle mücadele, hassas su ekosistemlerinin korunması ve adanın biyolojik çeşitliliğinin desteklenmesi amacıyla bir eylem planını uygulamaya koyuyor. Bu kapsamda, Avrupa Birliği'nin THALIA 2021-2027 Programı'nın eş finansmanıyla bir ihale süreci başlatıldı.
Kıbrıs, ada yapısı ve zengin, kendine özgü biyolojik çeşitliliği nedeniyle yabancı bitki ve hayvan türlerinin istilasına karşı son derece hassas bir konumda bulunuyor. Adada yerleşmiş ve istilacı yabancı tür olarak değerlendirilen bitkiler arasında çeşitli okaliptüs türleri, mavi yapraklı akasya, yalancı akasya ve cennet ağacı yer alıyor.
34 ay sürecek proje kapsamında istilacı türlerin incelenmesi, müdahale planlarının hazırlanması, çalışmaların denetlenmesi ve koordinasyonu ile bu türlerin ortamdan uzaklaştırılması hedefleniyor. Bunun yanında doğal yaşam alanlarının yeniden iyileştirilmesi ve güçlendirilmesi için de çalışmalar yürütülecek.
Proje, Natura 2000 Ağı kapsamındaki iki bölgede, Diyarizos Deresi ile Karkotis Deresi boyunca uygulanacak. Çalışmaların amacı, bu hassas habitatları istilacı türlerden arındırarak doğal ekosistemlerin korunmasını ve biyolojik çeşitliliğin güçlendirilmesini sağlamak.
Bu yabancı türler, doğal yayılış alanlarının dışına taşınarak bulundukları bölgelerde yerel bitki ve hayvan türleri üzerinde ağır baskı oluşturmaları nedeniyle dünya genelinde biyolojik çeşitlilik açısından en önemli tehditlerden biri olarak kabul ediliyor.
İhale belgelerinde sözleşme özellikle iki tehlikeli bitki türüne odaklanıyor: Cennet ağacı ve yalancı akasya.
Bunun yanı sıra, yerel habitatlar için doğrudan tehdit oluşturmaları veya kontrol altına alınabilecek küçük kümeler halinde bulunmaları durumunda, kamış türleri, yabani böğürtlen ve dodonea da müdahale kapsamına alınacak.
Çalışmalar, yalnızca devlet mülkiyetindeki dere yatakları içerisinde kalan ve Natura 2000 koruma ağı kapsamına giren bölgelerle sınırlı olacak.
Çalışmalar, Milikuri'den başlayarak Baf Ormanı Özel Koruma Bölgesi, Diyarizos Vadisi Kuş Koruma Alanı ve Diyarizos Vadisi Özel Koruma Bölgesi boyunca ve bu alanların içerisinde yürütülecek.
Karkotis Deresinde ise çalışmalar, Karkotis Vadisi Özel Koruma Bölgesi boyunca ve koruma alanı sınırları içerisinde gerçekleştirilecek.
*
Akamas'taki Projeler Şubat'ta Yeniden Başlıyor
Akamas Ulusal Orman Parkı'ndaki tartışmalı yol projeleri, yaklaşık üç yıllık aranın ardından yeniden başlıyor. Şubat 2027'de başlaması öngörülen çalışmaların ilk etabının Şubat 2028'de tamamlanması hedeflenirken, parkta planlanan tüm yol, altyapı ve çevre düzenleme projelerinin 2028 yılı sonuna kadar bitirilmesi öngörülüyor.
Yetkililer, yılda 400 binden fazla ziyaretçi ağırlayan Akamas'ta amacın biyolojik çeşitliliği korurken ziyaretçi akışını düzenlemek, kontrolsüz erişimi sınırlandırmak ve çevre üzerindeki baskıyı azaltmak olduğunu belirtiyor. Bu kapsamda belirlenmiş yol ağı, ziyaretçi altyapıları, alternatif ulaşım yöntemleri ve çevresel izleme mekanizmaları devreye sokulacak.
Ancak proje geçmişte ciddi tartışmaların odağında yer aldı. Çevre örgütleri, 2023 yılında çevresel izin koşullarının ağır şekilde ihlal edildiğini gündeme getirirken, çalışmalar aynı yılın Aralık ayında durduruldu. Hükümet daha sonra projeyi revize ederek çevresel etkileri azaltacak yeni bir tasarıma yöneldi. Tamamlayıcı çevre değerlendirmeleri ve yeni uygunluk raporlarının ardından, daha sıkı çevresel güvenceler içeren güncellenmiş plan uygulamaya konuldu.
İlk etapta Lara sahiline ulaşımı sağlayan ana güzergâhlar ile Avakas Kanyonu'na giden yol iyileştirilecek ve Lara bölgesinde düzenli bir otopark inşa edilecek. Çalışmalar sırasında deniz kaplumbağalarının yumurtlama dönemi ile kuşların üreme dönemlerine ilişkin koruma önlemleri uygulanacak.
Projenin yüzde 60'ı Avrupa Birliği'nin THALIA 2021-2027 Programı, yüzde 40'ı ise ulusal kaynaklarla finanse ediliyor. Tekliflerin açılması 8 Aralık 2026'da yapılacak.
Yol ağının ilk etabının yanı sıra bilgilendirme ve rekreasyon merkezleri, Afrodit Hamamları-Fontana Amorosa yolu, Avakas-Toksevtra hidrolojik çalışmaları, ikinci ve üçüncü etap yol projeleri ile habitatların restorasyonu da program kapsamında yer alıyor. Mevcut takvime göre tüm çalışmaların 15 Kasım 2028'e kadar tamamlanması planlanıyor.
Öte yandan çevre örgütlerinin geçmişte dile getirdiği ihlal iddiaları ve ilgili kurumların çevresel koşulları ne ölçüde uyguladığı sorusu, proje üzerindeki tartışmaların tamamen sona ermediğini gösteriyor. Bu nedenle Akamas'taki yeni dönemin, hem altyapı yatırımlarının hem de çevresel yükümlülüklerin ne ölçüde yerine getirileceğinin yakından izleneceği bir süreç olması bekleniyor.
*
MAKALE
HARAVGİ
ARGİRO YEORYİU THOMA
13 Kasım 2026 – 06.50
Yazan: Argyro Yorgiu-Toma
Küçük adımlardan somut bir çözüm ihtiyacına
9 Kasım 2026 Pazartesi günü, Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman, BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile Lefkoşa'daki eski havalimanının BM koruması altındaki bölgesinde, Birleşmiş Milletler İyi Niyet Misyonu tesislerinde üçlü bir görüşme gerçekleştirdi.
9 Kasım'da BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin, Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ve Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman arasında gerçekleştirilen üçlü görüşme, Kıbrıs sorununda yeni bir hareketlilik yaratıyor. İki yeni geçiş noktasının açılması, teknik komiteler arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi ve Imagine programının yeniden başlatılması konusunda varılan anlaşmalar olumlu adımlardır. Ancak güven artırıcı önlemleri, sorunun kendisinin çözümüyle karıştırmamalıyız.
Bugün asıl mesele, bu sınırlı ilerlemeyi açık bir yönelimi, takvimi ve somut hedefi olan siyasi bir sürece dönüştürmektir. Hedef; Birleşmiş Milletler kararları ve siyasi eşitliğe dayalı, üzerinde uzlaşılmış iki bölgeli, iki toplumlu federasyon çözümü temelinde, müzakerelerin kesildiği noktadan yeniden başlayarak anlamlı müzakerelerin yürütülmesidir.
gayriresmî çok taraflı konferansa giden yolda bir ara durak olabilir. Yöntem, güven artırıcı önlemler ve çözümün özü konularında yeterli ilerleme sağlanmasına bağlı olan bu olasılık, bir başka diplomatik açıklama olarak kalmamalıdır.
Sol, bölünmüşlüğün bir çözüm olmadığını ve normal bir durum olarak kabul edilemeyeceğini ısrarla vurgulamalıdır. Uzun süredir devam eden bölünmüşlük milliyetçiliği besliyor, dış güçlere bağımlılığı artırıyor ve güvensizliği kalıcı hâle getiriyor. Buna karşılık yeniden birleşme, adanın bütün sakinleri için barışın, iş birliğinin ve toplumsal ilerlemenin koşullarını yaratabilir.
Ancak çabalar yalnızca liderler düzeyindeki müzakerelerle sınırlı kalamaz. Sivil toplumun, sendikaların, gençlerin ve her iki toplumdaki ilerici güçlerin harekete geçirilmesi gerekiyor. Emekçilerin ortak mücadelesi, sosyal hakların savunulması ve iş birliği kültürünün geliştirilmesi, hoşgörüsüzlük yanlısı güçlere karşı önemli bir denge unsuru olabilir.
Önümüzdeki haftalar kritik önem taşıyor. Uluslararası koşulların yanı sıra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin görev süresinin 2026 yılı sonunda sona erecek olması, mevcut diplomatik zamanın değerlendirilmesini zorunlu kılıyor.
Sürecin canlı tutulması tek başına yeterli değil. Çözüme giden yolu yeniden açmamız gerekiyor. Barışçıl, federal, askersizleştirilmiş ve dış güçlere bağımlılıktan kurtulmuş bir Kıbrıs için... Kıbrıslı Rumların ve Kıbrıslı Türklerin geleceklerini birlikte kurabilecekleri bir Kıbrıs için. Çünkü yeniden birleşme, yalnızca diplomatik bir mesele değildir. Toplumsal bir ihtiyaç ve tarihî bir sorumluluktur.
*
MAKALE
Tasos Anastasi
GSI: Enerji Güvenliği Vatandaşa Kaça Mal Olacak?
Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail arasında kurulması planlanan Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantı projesiyle ilgili yanıt bekleyen temel soru şu: Bu proje, Kıbrıs'ta elektrik fiyatlarının düşmesine gerçekten katkı sağlayacak mı, yoksa enerji güvenliği gerekçesiyle savunulan bu son derece maliyetli projenin faturası tüketicilere mi yansıtılacak?
Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail'in elektrik şebekelerini birbirine bağlamayı öngören proje, Kıbrıs'ın enerji izolasyonuna son vermeyi amaçlayan stratejik öneme sahip bir yatırım olarak sunuluyor. Ancak enerji güvenliği, her zaman daha ucuz elektrik anlamına gelmiyor. Nitekim hükümet de bu gerçeği kamuoyu önünde kabul etmiş durumda.
Geçtiğimiz eylül ayında Enerji Bakanı Mihalis Damianou, yapılan hesaplamaların GSI projesinin hayata geçirilmesiyle kilovatsaat başına elektrik fiyatının artabileceğini gösterdiğini açıklamıştı. Bakan, tüketiciler üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla ilave Avrupa Birliği finansmanı aranabileceğini veya geri ödeme süresinin uzatılabileceğini de belirtmişti.
Aynı dönemde Maliye Bakanı Makis Keravnos da projenin gerçek maliyeti konusunda ciddi çekincelerini dile getirmişti. Keravnos'un açıklamasına göre, 1,9 milyar avroluk tutar esas olarak kablonun maliyetini kapsıyor; sigorta, depolama ve bakım gibi önemli ek giderleri ise içermiyor. Dolayısıyla projenin nihai maliyetinin açıklanan rakamın üzerine çıkması ihtimali bulunuyor.
Buradaki mesele yalnızca inşaatın ne kadara mal olacağı değil, faturayı kimin ödeyeceği. Yapılan açıklamalara göre tüketiciler, elektrik bağlantısının faaliyete geçmesinin ardından maliyetin geri kazanılması kapsamında ödeme yapmaya başlayacak. Bu maliyetin tüketicilerden tahsil edilmesinin 30 yıla yayılması öngörülüyor. Öte yandan Kıbrıs Enerji Düzenleme Kurumu (RAEK), bugüne kadar Kıbrıs Bağımsız Elektrik İletim Operatörü (ADMIE) tarafından sunulan harcamaların yalnızca bir bölümünü onayladı.
Hükümet içerisindeki görüş ayrılıkları da dikkat çekici. Maliye Bakanı Makis Keravnos'un kamuoyuna yansıyan açıklamaları ve eski Enerji Bakanı Yorgos Papanastasiou'nun daha önce dile getirdiği çekinceler, projenin maliyeti ve ekonomik açıdan sürdürülebilirliği konusunda hükümet içinde ortak bir yaklaşım bulunmadığını ortaya koymuştu.
Bugün gelinen noktada kamuoyuna yansıyan tartışmalar büyük ölçüde dinmiş durumda. Ancak bu durum, daha önce gündeme getirilen soruların yanıtlandığı anlamına gelmiyor. Özellikle uzun vadeli ekonomik yükümlülükler doğurma potansiyeli taşıyan böylesine büyük bir proje söz konusu olduğunda şeffaflık ihtiyacı önemini koruyor.
Yunanistan'ın deniz tabanındaki araştırma ve çalışmaların sürdürülmesi için gerekli izinleri yakın zamanda onaylaması, GSI projesinin ilerletilmesi yönünde atılmış bir adım. Ancak bu gelişme, hanelerin yanıtını beklediği temel soruyu hâlâ açıklığa kavuşturmuyor: Vatandaşlar elektrik için sonuçta daha az mı ödeyecek?
Zaten yüksek elektrik faturaları ve artan yaşam maliyetleriyle mücadele eden tüketiciler açısından enerji güvenliği tek başına yeterli bir gerekçe olamaz. Projenin toplam maliyeti, nasıl finanse edileceği ve en önemlisi elektrik fiyatlarına gerçekte nasıl yansıyacağı konusunda somut verilerin ortaya konulması gerekiyor.
Çünkü en kötü senaryo, vatandaşların pahalı elektrik kullanmaya devam ederken bir de uzun zamandır bekledikleri ekonomik rahatlamayı sağlamayacak bir projenin finansmanını üstlenmek zorunda kalmaları olacaktır.
Son Güncelleme: 16 Kasım 2026 - 14:07
https://tr.news.rik.cy/tr/article/2026/11/16/kibris-rum-gazetelerinden-16112026/