Kıbrıs Rum Gazetelerinden 10.11.2026

FİLELEFTEROS GAZETESİNİN ANA HABERİ

Guterres’le görüşmeye doğru bir adım daha atıldı

İki geçiş noktası konusunda varılan uzlaşıyla üçlü görüşmenin yolu açıldı

Holguin, görüşme sırasında hem Genel Sekreter hem de Rosemary DiCarlo ile doğrudan temas halindeydi

Kıbrıs sorunu, yeni bir genişletilmiş konferansın düzenlenmesine bir adım daha yaklaşmış durumda. Bu konferansın yapılıp yapılmayacağına, dün Maria Angela Holguin ve iki toplum lideri Nikos Hristodulidis ile Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman arasında gerçekleştirilen görüşmede üzerinde uzlaşı sağlanan bir sonraki üçlü buluşmada karar verilecek.

İki yeni geçiş noktasının açılacağı açıklandı. Ama bunlar Mia Milia ve Athienu-Piroi geçiş noktaları olmadı. Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı dün ayrıca Holguin ve Erhürman’a, 19 geçiş noktasını içeren önerisini yazılı olarak da sundu.

*

POLİTİS GAZETESİNİN ANA HABERİ

Yarı boş sepetle üçlü görüşmeye doğru

Holguin ile yapılan üçlü görüşmeden elde edilen kazanımlar sınırlı kaldı

Sadece iki geçiş noktası konusunda anlaşma sağlandı

Dün iki toplum lideri ile Maria Angela Holguin arasında gerçekleştirilen ortak görüşmenin sonucu beklentilerin ve önceden oluşan umutların altında kaldı.

Bununla birlikte taraflar sürecin canlı kalmasını sağladı ve önümüzdeki haftalarda Antonio Guterres’in katılımıyla bir üçlü görüşmeye gitme konusunda mutabık kaldı. Ancak yeni bir gayriresmî çok taraflı konferans için somut bir perspektif henüz görünmüyor.

Lurucina-Limbiya ve Kambos-Çakistra-Karavostasi geçiş noktalarının eş zamanlı olarak açılması konusunda uzlaşı sağlandı. Ancak bunun kısa vadede değil, belirli bir hazırlık sürecinin ardından gerçekleşmesi bekleniyor. Özellikle Kambos bölgesindeki geçiş için yeni bir yol inşa edilmesi gerekiyor.

Taraflar, Athienu-Piroi, Eğlence ve Mia Milia gibi daha tartışmalı geçiş noktalarında hâlâ uzlaşı sağlayamadı ve görüşmeler devam ediyor. Koçina ise tartışma konusu bile olmadı. Ara bölgedeki diğer konularla ilgili ise herhangi bir görüşme yapılmadı.

Her iki lider de dün açıklanan düzenlemelerin kendi önerileri doğrultusunda şekillendiği izlenimini vermeye çalıştı.

*

HARAVGİ GAZETESİNİN ANA HABERİ

Yeni üçlü görüşme taahhüdü

Geçiş noktalarının açılmasında iki liderden küçük adım, esas konularda mesafe sürüyor

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin kişisel temsilcisi Maria Angela Holguin’in, Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk toplum liderleri Nikos Hristodulidis ve Tufan Erhürman ile yaptığı dünkü görüşmenin sonucu beklentilerin altında kaldı.

Görüşmeden çıkan tek somut sonuç, Lurucina-Limbiya ve Kambos-Karavostasi geçiş noktalarının açılması konusunda varılan uzlaşı oldu. Buna karşılık, müzakerelerin yeniden başlamasına ilişkin yöntem ve öz konusunda herhangi bir anlaşma sağlanamadı.

Ayrıca Kültürel Miras Teknik Komitesi aracılığıyla arşiv malzemelerinin karşılıklı paylaşılması, Imagine programının yeniden başlatılması, acil durumlara hızlı müdahale mekanizması kurulması ve belirli Maronit kiliseleri ile bir Ermeni manastırının restorasyonu konusunda da uzlaşı sağlandı.

İki lider, önümüzdeki haftalarda Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin katılımıyla gerçekleştirilecek yeni bir üçlü görüşmede istişareleri sürdürme taahhüdünde bulundu.

AKEL’in ise Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ne bir yol haritası önerisi sunduğu ve Ulusal Konsey’i bilgilendirdiği belirtildi. Parti, iki lideri de bu çabaya odaklanmaya çağırdı.

*

ALİTHİA GAZETESİNİN ANA HABERİ

Holguin dosyayı Guterres’e devrediyor

Dört geçiş noktası beklentisinden iki geçiş noktası uzlaşısına

Genişletilmiş konferans açıklaması yok

Çıkmazın üzerinin örtülmesi için asgari sonuç elde edildi. Temsilcisinin çözemediği görüş ayrılıkları şimdi Genel Sekreter’in önünde.

Lurucina, Limbiya ve Kambos-Karavostasi geçiş noktaları gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından eş zamanlı olarak açılacak. Mia Milia ve Piroi ise anlaşma dışında kaldı.

Cenevre’de verilen taahhütlerin üzerinden yaklaşık yirmi ay geçmiş olmasına rağmen dört geçiş noktası konusu hâlâ sonuçlandırılamadı. Üstelik Antonio Guterres’in görev süresinin sona ermesine sekiz haftadan daha kısa bir süre var.

Haberde ayrıca, Guterres Çerçevesi’nin altı başlığına ilişkin öneri, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’in dün sabah dile getirdiği beklentiler ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın taksim yönündeki ısrarı da öne çıkarılıyor.

*

MAKALE

Filelefteros (10.11.2026)

Yorgos Kalliniku

Müthiş başarı, Karavostasi açılıyor! Çalsın çanlar…

Evet, anlaşılan iki yeni geçiş noktası daha açılacak. Ne başarı ama. Haydi kutlamalara hazırlanalım. Çıksın bayraklar… Çalsın çanlar. Doğrusu Athienu geçiş noktasının açılmasını istiyorduk doğrusu… Ama olmadı işte… Kokkina geçiş noktasının açılmasını da istiyorduk ama o da olmadı… Buna karşılık koca bir Karavostasi geçişini kazandık! Türk tarafı Limbiya-Lurucina geçiş noktasını talep ediyordu ve istediğini aldı. Oradan birkaç bin kişi yararlanacak. Bizim tarafta ise Kambos-Tsakistra’dan Karavostasi’ye geçecek bir avuç insan faydalanacak. Yani 2021 nüfus sayımına göre bölgede 171 kişi! Az mı?

Yine de birileri sevinçten havalara uçuyor ha! Çünkü süreç canlı tutulabilecekmiş. Denildiğine göre, önemi son derece sınırlı olan bu anlaşma sayesinde BayanHolguin, geçtiğimiz günlerde verdiği röportajda ima ettiği gibi bizi yüzüstü bırakıp gidemeyecek. Ama kendi kendimizi kandırmayalım. Güven artırıcı önlemler başka şey, Kıbrıs sorununun çözümü başka.

Asıl soru şu: Bu tür anlaşmalar gerçekten müzakerelerin yeniden başlamasına giden yolda bir ilerleme sağlıyor mu, yoksa bizi, sorunun özüne hiç dokunulmayan sonsuz bir güven artırıcı önlemler döngüsüne mi hapsediyor?

Buna paralel büyük çelişki başka yerde yatıyor. Uluslararası toplum çözüm perspektifini canlı tutabilmek için küçük adımlar ararken, Ankara kendi stratejisinin ne olduğunu hatırlatmaya kararlı. En ufak bir tereddüt etmeden. En azından olası yanılsamaların önüne geçmiş oluyor...

Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan dönüşünde, Türkiye’nin iki devletli çözüm hedefinden vazgeçmediğini bir kez daha net şekilde ilan etti. Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik önceki modelleri reddetti. Bunları zaman ve enerji kaybı olarak nitelendirdi. Uluslararası topluma çağrı yaparak Kıbrıs Türk toplumunu tanımasını ve onunla siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler geliştirmesini istedi.

Üstelik Ankara’nın bilinen tezlerini tekrarlamakla da yetinmedi. Kıbrıs Türk toplumunun uluslararası görünürlüğünü artırmak için yeni girişimlerin geleceğini duyurdu. Kıbrıs Türk toplumunun egemen eşitliğinin ve eşit uluslararası statüsünün tanınması talebini yineledi.

Peki Bayan Holguin tam olarak ne bekliyor? İki yeni geçiş noktasının açılmasıyla Ankara’nın stratejisinin değişeceğini mi? El sıkışmaların, fotoğraf karelerinin ve olumlu ortam açıklamalarının Erdoğan’ın hedeflerinden vazgeçmesini sağlayacağını mı? Türkiye Cumhurbaşkanı bu konuda en küçük bir yanılgıya bile yer bırakmıyor.

İki devletten söz ediyor. Kıbrıs Türk toplumunun tanınmasını istiyor. Bu hedef doğrultusunda yeni adımlar atılacağını duyuruyor. Birleşmiş Milletler’in yüzleşmesi gereken gerçekler bunlar. Yoksa sorunun özüne dokunmayan anlaşmaları göz boyama başarısı diye sunmak değil.

Daha kötüsü, zaman geçtikçe Türkiye’nin propagandasının oluşturmak istediği algı uluslararası kamuoyunda daha da yerleşiyor. Adada iki ayrı siyasi varlık bulunduğu algısı. Ve Türkiye’nin bu tezlerini sürekli tekrarlaması, buna karşılık müzakere sürecinde anlamlı bir ilerleme sağlanamamasının sonuçları var.

Ne ironi ama! Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri temsilcisinin bu sert, inkâr edilemez realite karşısında nasıl bir tavır sergiliyor? Tek yaptığı tehdit etmek. Uyarmıştı. Dünkü görüşmede geçiş noktaları konusunda da uzlaşı sağlanamasaydı, bize veda edekti.

İki yeni geçiş noktasının açılmasında anlaşma sağlanamadığını hayal edebiliyor musunuz? Bayan Holguin bugün bize mendil sallıyor olacaktı. Füh! Şükür, rahat bir nefes alabildik! Ancak ne yazık ki realite öylesine acımasız ki Genel Sekreter’in kişisel temsilcisiyle uğraşacak durumda değil. İlla ki kutlamaların içine dalıp onları darmadağın ediyor. Neredeyse önemsiz iki geçiş noktası için bile bu kadar çaba sarfedilmesi gerektiyse, işin özüne inmek daha kaç yılımızı alacak? Bir 52 yıl daha mı? Hı?

Kimse kimseyi kandırmasın. Kaç geçiş noktası açılırsa açılsın, Türkiye gerçek bir siyasi bedelle karşılaşmadığı sürece stratejisinden vazgeçmez. Gereken şey, uluslararası sistemin güçlü aktörlerinin kararlı müdahalesi ve baskısı. Yok ne safız ne romantiğiz. Bunun ne kadar uzak bir ihtimal olduğunun farkındayız. Ama başka da bir yol yok. En azından durgunluğun tekrarını ilerleme diye sunmaktan vazgeçelim.

Trajik olan yalnızca Türkiye’nin taksimde ısrar etmesi değil. Asıl trajedi, Türkiye bu çizgide yürümeye devam ederken, bizim de çözüm yolundaki ilerlemeyi geçiş noktaları, el sıkışmalar ve fotoğraf kareleriyle ölçmeye alışma tehlikesiyle karşı karşıya olmamız.

Sayın Holguin, sorununun ihtiyaç duyduğu şey durgunluğu yönetecek bir kişi daha değil. İhtiyaç duyulan şey, Türkiye’yi sorumluluklarıyla yüzleşmeye zorlayacak kişiler. Aksi halde önümüzdeki 52 yıl boyunca da geçiş noktalarını konuşmaya devam ederiz. Tek farkla. O gün geldiğinde çözümü bekleyecek birileri olmayacak. Sizin vedanızın fazla bir önemi yok. Ama çözümün vedası… İşte buna yürek dayanmaz.

*

Makale

Politis (10.11.2026)

Stavros Andoniu

Kıbrıs sorununda zaman oyunu

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in son günlerde verdiği peş peşe röportajlar, Kıbrıs sorununda müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik sürecin önündeki en ciddi engelleri gözler önüne serdi.

Holguin birçok konuda açıklamalarda bulundu. Ancak en çok da tarafların en küçük meselelerde bile uzlaşıya varmakta zorlandığını ortaya koydu. İki liderin tutumu, Birleşmiş Milletler’in diyaloğu sorunun özüne taşıma çabalarını zorlaştırıyor.

Artık çok açık biçimde görülüyor ki, iki taraf arasında taktik hesaplar öne çıkmış durumda. Taraflar, Antonio Guterres’in görev süresi içinde müzakere masasına oturmak zorunda kalmamak için zamanı tüketiyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin görev süresi 31 Aralık 2026'da sona eriyor.

Guterres, Kıbrıslıların karşı karşıya bulunduğu sorunu bütün ayrıntılarıyla biliyor. Çünkü Kıbrıs sorunundaki müzakerelerin en kritik aşamaları onun döneminde yaşandı. Crans Montana görüşmelerine katıldı ve tarafların hem kaygılarını hem de izledikleri yöntemleri yakından tanıyor. Sahip olduğu bu birikim, bir yandan sürece katkı sağlayabilecek nitelikte, diğer yandan da ilgili tarafları sorumluluklarıyla yüzleştirebilecek bir unsur.

Yeni seçilecek bir Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ise dosyayı ayrıntılı biçimde incelemek ve bütün boyutlarıyla kavramak zorunda kalacak. Ayrıca tarafların müzakere masasında nasıl hareket ettiğini de öğrenmesi gerekecek. Bütün bunlar zaman demek. Dolayısıyla sorun bir kez daha geleceğe ertelenecek. Bu, uzun süredir bütün tarafların stratejik hedefi durumunda. Hatta Kıbrıs sorunu sahasında karşı karşıya gelen tarafların üzerinde uzlaştığı tek konu da bu.

İki lider bazı Güven Artırıcı Önlemler üzerinde uzlaşıya vardı tabi. Ancak bu noktaya gelinmeden önce, Holguin’in sert uyarısı etkili oldu. Holguin, pazartesi günkü üçlü görüşmeden sonuç çıkmaması halinde sürecin kesin bir çıkmaza sürükleneceği mesajını vermişti. Zaten yeni bir çıkmazın sorumluluğunu üstlenmek zorunda kalma korkusu, geçmişte de tarafları harekete geçiren önemli etkenlerden biri oldu. Nitekim tarafların stratejisinin önemli bir bölümünün, süreç başarısız olduğunda sorumluluğu üstlenmekten kaçınmaya ve bunu karşı tarafa yüklemeye dayanması hiç tesadüf değil.

Gelinen noktada, hangi düzeyde olursa olsun her hareketlilik önemli bir gelişme olarak görülüyor ve Kıbrıs sorunu konusunda da olsa belli belirsiz bir umut yaratıyor. Birleşmiş Milletler dün yaptığı açıklamada, önümüzdeki haftalarda iki lider ile Antonio Guterres arasında yeni bir üçlü görüşmenin gerçekleştirileceğini duyurdu. Şimdi yanıt bekleyen soru şu: Taraflar, Antonio Guterres görev süresinde kalan zamanı Kıbrıs sorununda bir uzlaşıya ulaşmak için değerlendirmeye gerçekten hazır mı?

*

Makale

Politis

Yazan: Andreas Paraschos (08.11.2026)

Başlık: Batıştan Önce Hazırlanan Mazeret

Başarısızlığın kaçınılmaz olduğu düşünülmeye başlanmışsa, iyimserlik bir noktadan sonra mazerete dönüşme riski taşır.

Kıbrıs sorununda artık tuhaf bir siyasi paradoksa alışmış durumdayız. İyimserlik açıklamaları peş peşe gelirken ilerleme ihtimali kırılganlığını koruyor. Her görüşme yeni bir fırsat olarak sunuluyor, her öneri inisiyatif göstergesi olarak takdim ediliyor ve olası her başarısızlık için peşinen aynı açıklama hazırlanıyor: Biz istedik ama karşı taraf karşılık vermedi. Ne var ki, liderliğin ulaşmak istediğini söylediği uzlaşıyı sağlamak için tam olarak ne yaptığı, hangi riskleri gördüğü ve bunları aşmak için nasıl bir çaba ortaya koyduğu ise nadiren açıklanıyor.

Politis'in son günlerdeki haberlerinde somut bir olasılıktan söz ediliyordu: Mia Milia, Athienu ile Eğlence’yi Piroi üzerinden bağlayacak güzergâh, Lurucina-Limbiya ve Kambos-Karavostasi bölgelerinde dört geçiş noktasının açılması. Buna mayın temizleme çalışmalarının da eklenmesiyle sürecin bir sonraki aşamasına geçilmesi mümkün olabilirdi. Ancak görüşmelerde belirli yakınlaşmalar sağlanması, nihai anlaşmaya varıldığı anlamına gelmez. Kamuoyundaki tartışmalar çoğu zaman bu kritik farkı gözden kaçırıyor.

Tam da böylesine kırılgan bir ortamda, Yunanistan'ın GSI araştırmalarının yeniden başlaması için yeni bir Navtex yayımlayacağı haberleri gündeme geldi. Atina bunun yaklaştığını doğrularken, Politis de Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis'in olası engellemelere karşı operasyonel hazırlıklardan söz etmesine Türk basınının sert tepki gösterdiğini aktardı.

Burada dikkatli olmak gerekiyor. Türk basınındaki tepkiler, otomatik olarak Ankara'nın geçiş noktaları konusunda aldığı resmî bir karar anlamına gelmez. Ancak uzlaşı ihtimalinin daha da kırılgan hale geldiği bir ortamın oluştuğunu gösterir.

Bu noktada, Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in geçiş noktalarına olumlu yaklaştığını açıklarken, Yunanistan'ın beklenen adımını bildiği ve Türkiye'den olumsuz bir tepki geleceğini öngördüğü yönündeki bilgiler daha da önem kazanıyor. Eğer bu bilgiler doğruysa, ortaya sıradan bir değerlendirme hatasından çok daha ciddi bir soru çıkıyor.

Cumhurbaşkanı gerçekten bir uzlaşı sağlamaya mı çalışıyordu, yoksa kendi onayını kayda geçirmenin yeterli olacağını, Türkiye'nin vereceği tepkinin ise anlaşmanın uygulanıp uygulanmayacağı konusunu zaten gündemden düşüreceğini mi düşünüyordu?

Henüz doğrulanmamış bilgiler üzerinden kesin niyet okumaları yapılamaz. Ancak yanıtlanması gereken bazı somut sorular vardır. Lefkoşa, Yunanistan'ın planından ne zaman haberdar oldu? Bunun Holguin'in girişimine etkileri konusunda nasıl bir değerlendirme yaptı? Önceden hangi temaslar yürütüldü?

Atina ile Lefkoşa arasındaki eşgüdümden söz etmek ancak olası sonuçların birlikte değerlendirilmesi ve risklerin birlikte yönetilmesi halinde anlam taşır. Aksi takdirde bu söylem, açıklamalarda işe yarayan ancak kritik karar anlarında yetersiz kalan törensel bir güvenceye dönüşür.

Elbette Türkiye, Kıbrıslıların geçişlerini elektrik kablosu tartışmasıyla ilişkilendirmeyi tercih ederse bunun tüm sorumluluğunu taşır. İnsanların günlük hareketliliğinin başka siyasi hedefler için baskı aracına dönüştürülmesi kabul edilemez.

Tam da bu nedenle kendi liderliğimizin de böyle bir bağlantının kurulmasını önlemek için neler yaptığını göstermesi gerekir. Türkiye'den olumsuz tepki geleceğini öngörmek, diplomatik girişimde bulunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bu öngörü, başarısızlık sonrasında kullanılacak açıklamanın hazırlığı olarak görülemez.

Eğer gerçekten bir uzlaşı fırsatı vardıysa, en temel siyasi sorumluluk, sağlanan yakınlaşmaları güvence altına almayı, açıkta kalan noktaları netleştirmeyi ve süreci dış etkilere karşı korumayı gerektirirdi. Hangi metinle? Hangi takvimle? Hangi somut adımlarla? Birleşmiş Milletler ile hangi koordinasyonla?

Siyasi iradenin gerçek ölçüsü bunlardır.

"Olumlu yaklaşıyorum" demenin maliyeti ise son derece düşüktür. Özellikle de bunu söyleyen kişi, gerçek bir anlaşmanın doğuracağı tepkilerle yüzleşmek zorunda kalmayacağını düşünüyorsa.

Bir de işin iç boyutu var.

Dillirga bölgesindeki köyler, Cumhurbaşkanı'nın Kokkina geçiş noktası konusunda ilerleme sağlanmadan başka açılımlar yapılmayacağı yönünde söz verdiğini öne sürüyor ve bunun yerine Kambos güzergâhının gündeme gelmesine tepki gösteriyor.

Bu iddia Cumhurbaşkanı tarafından açık biçimde yanıtlanmalıdır. Aynı zamanda farklı kesimlere verilen farklı güvencelerin nasıl çelişkili beklentiler yaratabildiğini de gösteriyor. Müzakere süreci bu beklentilerin tümünü aynı anda karşılayamadığında ise bedeli vatandaşlar ödüyor.

Çünkü geçiş noktaları insanların günlük yaşamını ilgilendiriyor. İşe gidiş gelişleri, hizmetlere erişimi, aile bağlarını, ekonomik faaliyetleri ve iki toplum arasındaki iletişimi etkiliyor.

Bu geçiş noktalarının açılması için aylarca süren müzakereler bile, sınırlı sonuçlar üretme kapasitemiz konusunda kaygı yaratmalı. Her pratik düzenleme ulusal prestij sınavına dönüştüğünde, hareketsizlik kalıcı hale geliyor. Liderlikler kendi tezlerini koruyor, insanlar ise aynı kuyruklarda, aynı engellerin önünde beklemeye devam ediyor.

Holguin'in girişimi, geride uygulanabilir taahhütler ve müzakerelere uzanacak güvenilir bir devamlılık bırakıp bırakmayacağına göre değerlendirilecek.

Bu fırsat da kaybedilirse, sorumluluğun kimde olduğuna bakılırken bütün süreç incelenmelidir. Kim ne önerdi? Kim hangi şartları kabul etti? Yeni engeller ne zaman ortaya çıktı? Bunları aşmak için ne yapıldı?

Diplomatik gizlilik, müzakereler devam ettiği sürece süreci korumaya hizmet eder. Ancak sonuçlar söz konusu olduğunda hesap verme yükümlülüğüne karşı sürekli bir kalkan haline getirilemez.

Sonuçta Hristodulidis, olumlu söylemlerinin açık geçiş noktalarına ve müzakerelere giden bir yola dönüşüp dönüşmediğine göre değerlendirilecektir.

Türkiye'nin olumsuz tepki vereceğini önceden öngördüğü yönündeki bilgiler doğruysa, o zaman bu öngörüyü boşa çıkarmak için hangi adımları attığını da açıklaması gerekir.

Aksi halde ortaya koyduğu iyimserlik, çözüm arayışından çok, önceden hazırlanmış bir mazeret olarak görülebilir.

Kıbrıs ise, başkasının suçlu olduğunu kanıtlamayı başarı sayan; bu sırada da taksimin kendi oldu bittilerini üretmeye devam ettiği bir siyasi kültüre zaten fazlasıyla ağır bedeller ödedi.