Kıbrıs Rum Gazetelerinden 23.08.2026

Fileleftheros Gazetesinin Ana Haberi…

Başlıklar:

GSI konusunda şimşekler çakıyor… (Yıldırım anlamına gelen Keravnos kelimesiyle bir kelime oyunu söz konusu)

DİKO Başkanı ile Maliye Bakanı karşı karşıya…

DİSİ de araya girerek DİKO’ya destek verdi

Elektrik bağlantı projesi konusunda hükümetin tutumu değişmedi. Cumhurbaşkanlığı seçimleri ve ekonomi konusunda da göndermeler yapıldı

Haberde şöyle yazıyor:

Maliye Bakanı Makis Keravnos, Nikolas Papadopulos’un meydan okumasına yanıt verdi ve iki isim arasındaki yeni bir gerilimin fitili ateşlendi.

Maliye Bakanı'nın dün televizyonlarda yaptığı açıklamalar, DİKO’nun sert tepkisine yol açtı. Parti tarafından yayımlanan sert açıklamada Cumhurbaşkanlığına yönelik mesajlar da yer aldı.

Tartışma, DİSİ'nin devreye girerek DİKO’ya destek vermesiyle farklı bir boyut kazandı.

Hükümet çevreleri ise konuyla ilgili olarak Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’in GSI meselesi hakkındaki son röportajına işaret ediyor.

Haravgi Gazetesinin Ana Haberi

Toplum ödüyor, hükümet ise incelemekle yetiniyor

Avrupa ülkeleri olağanüstü önlemler alıyor. AKEL’in rahatlama sağlayacak önerileri gündemde.

Avrupa Birliği’ndeki diğer ülkeler olağanüstü önlemler alırken ve vergileri düşürürken, Kıbrıs’ta Nikos Hristodulidis hükümeti açıklamalar, değerlendirmeler ve incelemelerle yetinmekle eleştiriliyor.

2026 yılında devlet, hayat pahalılığı nedeniyle KDV ve tüketim vergilerinden 200 milyon euro daha fazla gelir elde etti.

AKEL, hükümetin daha neyi beklediğini sorarak, akaryakıt fiyatlarının litre başına 2 euroyu aştığını, kalorifer yakıtının tarihi yüksek seviyelere ulaştığını, kira ve elektrik giderlerinin ise vatandaşlar için katlanılması zor hale geldiğini vurguluyor.

Parti, hayat pahalılığı nedeniyle elde edilen ek gelirlerin bir bölümünün topluma geri verilmesi gerektiğini savunarak şu önerilerini yeniden gündeme getirdi:

Elektrikte kalıcı yüzde 5 KDV uygulanması, yakıtlardaki çifte vergilendirmenin kaldırılması, faiz ve kiralara yönelik etkili destek mekanizmalarının oluşturulması, konutların enerji verimliliğinin artırılması, ısınma yardımı verilmesi, Asgari Güvenceli Gelir'in yeniden düzenlenmesi ve temel çalışma haklarının güvence altına alınması.

Politis Gazetesinin Ana Haberi

Hayat pahalılığı karşısında şaşkın ve etkisiz

Hükümet destek önlemleri almayı aciliyet olarak görmüyor

Vatandaşlar yeni bir hayat pahalılığı dalgasıyla karşı karşıya kalırken, hükümet gelişmeler karşısında belirgin bir kararsızlık içinde görünmekle eleştiriliyor.

Maliye Bakanı, kamuoyundaki tartışmaların abartıldığını savunuyor, hâlihazırda uygulanmakta olan destek çerçevesine işaret ediyor ve ilave önlemler konusunda herhangi bir kararın 30 Eylül sonrasında değerlendirileceğini belirtiyor.

Öte yandan uzmanlar, enerji fiyatlarındaki artışların yıl sonuna kadar devam edeceği uyarısında bulunuyor ve motorin fiyatının litre başına 2,10 ila 2,20 euro seviyesine çıkabileceğini ifade ediyor.

Eurostat’ın Ağustos ayına ilişkin verileri de Kıbrıs’taki benzin fiyat artışlarının Avrupa Birliği’nde en yüksek oranlar arasında yer aldığını gösteriyor.

Sadece bir ay içinde motorin fiyatları yüzde 11,3, benzin fiyatları ise yüzde 6,2 oranında yükseldi.

Siyasi partiler, hükümetten derhal etkili ve somut müdahalelerde bulunmasını talep ediyor.

Alithia Gazetesinin Ana Haberi

Olgin’in adı BM Genel Sekreterliği için gündemde

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği yarışında yedi adayın da gerekli uzlaşıyı sağlayamaması, yeni isimlerin gündeme gelmesine yol açtı. Uluslararası diplomasi kulislerinde son günlerde adı daha sık anılan isimlerden biri de Kolombiyalı diplomat Maria Angela Olgin. Uluslararası kulislerde Kolombiyalı diplomat Maria Angela Olgin’in adı da konuşuluyor.

Guardian gazetesi, üç gizli oylamanın ardından adaylar üzerinde uzlaşma sağlanamadığını ve son dakika adaylıklarına ilişkin yoğun diplomatik temasların sürdüğünü yazdı.

Birleşmiş Milletler konularında uzmanlaşmış PassBlue ise, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in halefi olabilecek isimler arasında Maria Angela Olgin’i de saydı.

Olgin’in henüz resmî bir adaylığı bulunmuyor. Ancak önündeki en büyük engel, bir devletin kendisini resmen aday göstermesini sağlamak olarak görülüyor. Ayrıca Kolombiya’daki yeni hükümetin de kendisi için otomatik bir destekçi olmadığı belirtiliyor.

Süreçteki çıkmaz devam eder ve bir devlet Olgin’in adaylığını resmen önerirse, Kolombiyalı diplomat beklenmedik şekilde örgütün en üst makamı için yarışan isimlerden biri haline gelebilir.

Böyle bir durumda Lefkoşa’da da dün kendisine yöneltilen eleştirilerin yeniden hatırlanması gerekebileceği değerlendiriliyor.

KIBRIS RUM GAZETELERİNDEN SEÇMELER

Fileleftheros Gazetesinden…

Vatandaşlığa alınan Çinli idam edildi, oğlu aranıyor

Kıbrıs Yatırım Programı kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı alan eski Çin Komünist Partisi yetkilisi Ciaping Li, yaklaşık yarım milyar euroyu zimmetine geçirdiği gerekçesiyle Çin'de idam edildi.

Kıbrıs Polisi ise aynı dosyayla bağlantılı üç kişi hakkında soruşturma yürütüyor. Arananlar arasında Li'nin oğlu Suçao Li ile aileye yakın oldukları belirtilen iki kişi daha bulunuyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşı olan bu üç kişinin, Li'nin zimmetine geçirdiği paraların aklanmasına yardımcı olduklarından şüpheleniliyor. Soruşturma kapsamında Limasol ve Baf'ta yaklaşık 14 milyon euro değerindeki mal varlıkları donduruldu.

Bir yılda 7 kez yasa dışı kuş avcılığı suçlaması

Larnaka kazasında çitle çevrili bir arazinin sahibi, yasa dışı yabani kuş tuzakçılığı nedeniyle bir yıl içinde yedi kez polise şikâyet edildi. Olay, mevcut para cezalarının organize kaçak avcılığı önlemekte yetersiz kaldığı tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.

Kıbrıs Polisi Kaçak Avcılıkla Mücadele Birimi operasyonlarını sürdürürken, Temsilciler Meclisi Çevre Komitesi de bugün daha sert yaptırımları ve tekrarlayan ihlallerde mahkemeye sevk uygulamalarını ele alacak.

20 Eylül'de Larnaka kazasında düzenlenen son operasyonda üç ses cihazı, yedi kuş ağı, canlı yakalanmış 103 yabani kuş ve 12 ölü kuş tespit edildi. Canlı kuşlar doğal ortamlarına bırakıldı.

Fileleftheros'a göre aynı arazi sahibi hakkında Ekim 2025'ten bu yana altı ayrı şikâyet daha yapıldı. Çok sayıda ağ, ses cihazı ve yüzlerce yabani kuş ele geçirilmesine rağmen ihlallerin sürdüğü belirtiliyor.

Temsilciler Meclisi Çevre Komitesi'nin bugünkü toplantısında kaçak avcılıkla mücadelede daha etkili önlemler de görüşülecek.

HARAVGİ’DEN…

Erhürman sonuç odaklı 5+1 konferansı istiyor

Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman, New York'ta Maria Angela Olgin ve Antonio Guterres ile gerçekleştireceği görüşmeler öncesinde, sonuç alma perspektifi bulunan bir 5+1 konferans istediklerini söyledi.

Erhürman, bunun için Güven Yaratıcı Önlemler, müzakere yöntemi ve özlü konularda somut ilerleme sağlanması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in bugün Maria Angela Olgin ile görüşmesi ve ardından BM Genel Kurulu'na hitap etmesi bekleniyor.

Omonia Aşşa’ya tahsis edilen arazi geri alınıyor

Hükümet, Aşşa göçmen derneği Omonia Aşşa’ya lokal binası için tahsis edilen araziyi, inşaatın 2017 yılına kadar tamamlanmaması gerekçesiyle geri alma kararı aldı.

Karar, Temsilciler Meclisi Göçmenler Komitesi'nin tepkisine yol açtı. Komite üyeleri kararın geri çekilmesini isterken, Omonia Aşşa temsilcileri ise benzer durumdaki diğer göçmen kuruluşlarına aynı uygulamanın yapılmadığını savundu.

Dernek ayrıca, arazinin yanında Aşşa'nın şehitleri ve kayıpları anısına yapılmış bir anıt bulunduğunu belirterek başka bir yere taşınmak istemediklerini açıkladı.

Turizm sezonu yüzde 10 kayıpla kapanıyor

Mağusa'nın serbest bölgesinde turizm sezonunun, rekor yıl olan 2025'e kıyasla yaklaşık yüzde 10 düşüşle tamamlanması bekleniyor.

Sezon, Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle zayıf başlasa da yaz aylarında toparlandı. Ağustosta otel dolulukları yüzde 90'a ulaştı.

Turistlerin büyük bölümünü Birleşik Krallık'tan gelen ziyaretçiler oluştururken, sektör temsilcileri 2027 yılında sezonun daha da uzatılmasını hedefliyor.

Baf’taki barajlarda su seviyesi geçen yıla göre daha iyi durumda

Eylül ayı ortası itibarıyla Baf’taki ana barajlar arasında en yüksek doluluk oranı yüzde 67,8 ile Pomos Barajı'nda kaydedildi. Yetkililer, genel tablonun geçen yılın aynı dönemine kıyasla belirgin şekilde daha iyi olduğunu açıkladı.

Baf’taki ana barajlarda toplam 43,3 milyon metreküp su bulunurken, en düşük doluluk oranı yüzde 34,2 ile Mavrokolimbos Barajı'nda ölçüldü.

Su Geliştirme Dairesi yetkilileri, 2025-2026 hidrolojik yılında kaydedilen olumlu su girişlerinin rezervleri güçlendirdiğini belirtti. Mevcut verilere göre önümüzdeki aylarda ne içme suyu ne de sulama açısından acil bir su yetersizliği riski öngörülmüyor.

Öte yandan, son yıllarda yaşanan kuraklık ve 2026 yılında artan su tüketimi nedeniyle kaynakların dikkatli şekilde yönetilmeye devam edildiği belirtilirken, tuzdan arındırma tesisleri ile geri kazanılmış suyun arz güvenliğinde önemli rol oynadığı vurgulandı.

Eylül yağışları normalin çok üzerinde

Eylül ayı henüz tamamlanmadan, özgür bölgelerde kaydedilen ortalama yağış miktarı aylık normalin yüzde 164'üne ulaştı. Meteoroloji Dairesi verilerine göre 22 Eylül itibarıyla ortalama yağış 7,4 milimetre olarak ölçüldü. Eylül ayı normali ise 4,5 milimetre.

En fazla yağış 31,8 milimetreyle Larnaka Havalimanı'nda kaydedilirken, bu miktar bölge için normal seviyenin yüzde 1.871'ine karşılık geliyor. Kornos'ta 31,7 milimetre yağışla normalin yüzde 556'sı ölçüldü.

En dikkat çekici rakam ise Frenaros'ta kaydedildi. Bölgede düşen 26 milimetrelik yağış, eylül ayı normalinin yüzde 2.167'sine ulaştı.

Politis'ten…

Akamas'taki arazi sahipleri için tazminat başvuruları başlıyor

Akamas bölgesindeki arazi sahipleri, 1 Ekim ile 15 Kasım tarihleri arasında elektronik başvuru platformu üzerinden mali destek başvurusu yapabilecek.

Tarım, Kırsal Kalkınma ve Çevre Bakanlığı'nın açıklamasına göre program, Akamas Yerel Planı kapsamında kararlaştırılan telafi edici önlemlerin bir parçası olarak uygulanıyor. Amaç, arazilerini doğal haliyle koruyan mülk sahiplerine ekonomik destek sağlamak ve bölgenin doğal yapısı ile biyolojik çeşitliliğini korumak.

Program kapsamında hak sahiplerine yıllık en fazla 6 bin 600 euro ödeme yapılabilecek. Uygulamanın 2024-2028 dönemi için toplam bütçesi ise 25 milyon euro olarak belirlendi.

Destekten, Akamas Yerel Planı sınırları içerisindeki koruma, tarım ve hayvancılık bölgelerinde özel arazi sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilecek.

Programa katılan arazi sahiplerinin mülklerini mevcut doğal durumda korumaları gerekecek. Tarımsal faaliyet yürütülen arazilerde faaliyetler devam edebilecek; kullanılmayan parsellerde ise doğal bitki örtüsünün korunması ve çevreye müdahale edilmemesi şartı aranacak.

Bakanlık, uygulamanın yerel toplum tarafından olumlu karşılandığını ve uzun süredir devam eden bir sorunun çözümüne katkı sağlamasının beklendiğini belirtti. Akamas bölgesindeki arazi sahiplerine yönelik destek programında, arazilerin çevrilmesine veya doğal yapısını bozacak müdahalelere izin verilmeyecek. Yasa dışı yapılaşma ya da faaliyet bulunan araziler ise destek kapsamı dışında tutulacak.

Politis gazetesinden...

Mısır Akbabası Kıbrıs'ta görüldü

Kıbrıs'ta nadiren görülen bir Mısır Akbabası (Neophron percnopterus), diğer adıyla Akbaşlı Akbaba, Baf'ın Ayos Yoannis bölgesindeki Orman Dairesi'ne ait akbaba besleme istasyonunda görüntülendi.

Nadir ziyaretçi, Orman Dairesi çalışanı ve doğa gözlemcisi Yorgos Papapetru tarafından görüntülendi. Tür, Kıbrıs'ta her görüldüğünde büyük ilgi uyandırıyor ve biyolojik çeşitlilik açısından önemli kabul ediliyor.

Orman Dairesi'ne göre Akbaşlı Akbaba, Avrupa'nın en küçük ve en fazla tehdit altında bulunan akbaba türü. Beyaz tüyleri, siyah kanat uçları ve parlak sarı yüzüyle tanınıyor. Göçmen bir tür olan kuş, her sonbaharda Avrupa'dan Afrika'ya göç ediyor ve Kıbrıs da bu önemli göç güzergâhı üzerinde yer alıyor. Bu nedenle ada, tür için dinlenme ve beslenme açısından kritik bir durak işlevi görüyor.

1992'den beri faaliyet gösteren besleme istasyonu

Orman Dairesi, Ayos Yoannis'teki akbaba besleme istasyonunu 1992 yılından bu yana kesintisiz olarak işletiyor. Daire, 34 yıl önce Kıbrıs'taki akbabaların korunmasına yönelik çalışmalar başlatan ilk kurum olduğunu, türün biyolojisi ve ekolojisi üzerine araştırmalar yürüttüğünü belirtiyor.

Otuz yılı aşkın süredir kontrollü hayvan leşleriyle desteklenen istasyon, akbabalara zehirden arındırılmış güvenli ek gıda sağlıyor. Orman Dairesi'ne göre tesis, hem Kıbrıs'ta yaşayan akbabalar hem de göç sırasında adaya ulaşan yorgun kuşlar için önemli bir sığınak görevi görüyor.

Kıbrıs'taki akbaba nüfusu bugün kritik seviyede bulunuyor. Adada kalıcı olarak yaşayan akbaba sayısının yalnızca 37 olduğu belirtildi.

Son yıllarda zehirli yemler ve elektrik çarpmaları, türün karşı karşıya olduğu en büyük tehditler arasında gösteriliyor. Buna karşın, İspanya'dan getirilen akbabaların doğaya bırakılmasıyla popülasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmalar da sürdürülüyor.

Sürüngenlerin korunması ve kurtarılması için halka çağrı

Polis Hrisohus Belediyesi, tüm belediye sakinlerine ve bölge halkına yabani yaşamın, özellikle de sürüngenlerin korunmasına katkıda bulunmaları çağrısında bulundu.

Belediye tarafından yapılan açıklamada, Neo Horio'da faaliyet gösteren Sürüngenler ve Amfibiler Parkı'nın sürüngenlerin korunması, tanıtılması ve güvenli şekilde yönetilmesi amacıyla faaliyet gösterdiği belirtildi.

Parkın çalışmaları vesilesiyle yapılan çağrıda, vatandaşlardan yerleşim bölgelerinde, yollarda, avlularda veya hayvanların tehlike altında olabileceği başka alanlarda yılan ya da diğer sürüngenlerle karşılaşmaları halinde dikkatli davranmaları istendi.

Açıklamada, vatandaşların hayvana dokunmamaları, onu bulundukları yerden uzaklaştırmaya çalışmamaları ve kesinlikle öldürmemeleri gerektiği vurgulandı.

Bunun yerine yetkililerle derhal iletişime geçilmesi, gerekli değerlendirmenin yapılması ve ihtiyaç duyulması halinde hayvanın güvenli şekilde toplanarak uygun bir alana taşınmasının sağlanması çağrısında bulunuldu.

Belediye, sürüngenlerin korunmasının bölgedeki biyolojik çeşitliliğin ve doğal dengenin korunmasının önemli bir parçası olduğunu belirtti. Açıklamada, "Herkesin iş birliğiyle bu hayvanların güvenli ve saygılı bir şekilde muamele görmesine katkı sağlayabiliriz" ifadelerine yer verildi.

Sürüngenlerin görülmesi halinde vatandaşların, Sürüngenler ve Amfibiler Parkı sorumlusu Tasos Tsappis'e 26 323557 numaralı telefondan veya Viki Theodoru'ya 26 322520 numaralı telefondan ulaşabilecekleri belirtildi.

MAKALE

Politis’in "Gazetenin Görüşü" Köşesinden

New York'tan Mia Milia'ya

Gözlerin New York'a çevrildiği ve herkesin, elinde kalan umut ve inançla Kıbrıs sorununda bir gelişme beklediği bir dönemde, Lefkoşa'da belki de çok daha önemli bir şey yaşandı. Mia Milya'da, ortak atık su arıtma tesisi kapsamında Kıbrıs'ın ilk iki toplumlu güneş enerjisi parkı faaliyete geçti. Bu proje ne büyük söylemlerle ne de müzakere salonlarında hayata geçirildi. Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler, savaşın izleri hâlâ tazeyken kenti birbirine bağlayan ve bugün de her iki tarafa da hizmet veren bir altyapının çalışabilmesi için birlikte enerji üretiyor.

Toplumlar günlük bir sorunu çözmek için iş birliği yaptı. Yerel yönetimler, siyasi liderliğin yıllardır sonuç alamadığı bir konuda pratikte başarı sağladı. Bu, gerçek bir Güven Artırıcı Önlem'dir.

Elbette bir güneş enerjisi parkı Kıbrıs sorununu çözmez. Ortak bir atık su arıtma tesisi de siyasi bir anlaşmanın yerini alamaz. Ancak bunlar, hiçbir anlaşmanın tek başına sağlayamayacağı bir şeyi başarabilir: İş birliği deneyimini yaratmayı.

Yıllar boyunca barış kültürünü geliştirmeyi amaçlayan pek çok girişim oldu. Bazıları engellendi, bazıları bürokrasinin ve siyasi hareketsizliğin içinde kayboldu, bazıları ise müzakere masalarının çekmecelerinde kalan teorik önerilere dönüştü. Ancak birkaç gün önce iki toplum bunu başardı.

Bu güneş enerjisi projesi aracılığıyla ortak ve sürdürülebilir bir geleceğe ışık tuttular. Ortak ve çevreci altyapılar yoluyla, ortak vatanımızı tehdit eden iklim krizine karşı iş birliği yolunu gösterdiler. Aynı zamanda, bu tür sorunlarla mücadelenin ortak altyapılar ve ayrım çizgilerinin ötesine geçen ortak bir vizyon gerektirdiği mesajını verdiler.

Daha da önemlisi, yakın zamana kadar soyut kalan bir düşünceye hayat verdiler. Tüm kente ve tüm ülkeye hizmet eden, geçiş noktalarının ötesine uzanan gerçek Güven Yaratıcı Önlemlere.

Gerçek Güven Yaratıcı Önlemlerin işte böyle inşa edildiği açıktır. Ortak vatanımızın geleceği de budur: Toplumun, belediyelerin, yerel toplulukların, vatandaşların, üniversitelerin, siyasi partilerin, meslek örgütlerinin ve gençlerin iş birliği.

Enerjide, çevrede, suda, ulaşımda, sivil savunmada ve kültürde iş birliği. Kıbrıslı Rumların ve Kıbrıslı Türklerin, birlikte hareket etmenin karşı tarafa verilmiş bir taviz değil, her iki taraf için de kazanç olduğunu keşfedebilecekleri her alanda iş birliği.

İki lidere verilecek örnek de burada duruyor. Eğer bunun anlamını kavrayabilirlerse, belki de Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin kendilerine işaret ettiği şeyi yaparlar: Yarım yüzyıldır yabancı diplomatik merkezlerde uygun ortamı aramak yerine, adanın içinde ve kendi toplumlarında iş birliğini kolaylaştıran ve güveni güçlendiren unsurları aramak.