Kıbrıs Rum Gazetelerinden 07.08.2026

Filelefteros Gazetesinin Ana Haberi

Fransızlar iyi ama araştırma daha iyi - Kıbrıs Cumhuriyeti, tüketicilere olası etkiler konusunda Avrupa Yatırım Bankası'nın görüşünü açıklamasından önce hiçbir karar almayacak - Hükümet anlaşmanın içeriği hakkında çok sınırlı bilgiye sahip olsa da anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını açıkladı

Hükümet, ilgili Bakan aracılığıyla yaptığı açıklamada, Fransız Meridiam şirketinin GSI'da çoğunluk hissesini satın almasına yönelik anlaşmanın, elektrik bağlantısı projesine büyük bir ivme kazandırdığını belirtti.

Ancak hükümet, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin projeye katılım konusunda herhangi bir karar almadan önce, Avrupa Yatırım Bankası'ndan talep edilen araştırmanın sonuçlarını bekleyeceğini vurguladı.

Dün itibarıyla ne Enerji Bakanlığı'nın ne de RAEK'in anlaşmanın ayrıntıları ve düzenleyici kararlarda gerekebilecek olası değişiklikler konusunda kapsamlı bir bilgiye sahip olmadığı belirtildi.

Hükümet, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin söz konusu anlaşmanın tarafı olmadığını, bunun özel hukuk kapsamında iki şirket arasında yapılan bir anlaşma olduğunu ifade etti.

Siyasi partiler ise anlaşmanın ayrıntıları hakkında bilgilendirme talep ettiler.

*

Politis Gazetesinin Ana Haberi

GSI artık Fransız damgası taşıyor - Projede önemli gelişmeler, Lefkoşa gözlemci rolünde

Hükümetin, Fransız Meridiam şirketinin GSI'a girişine ilişkin görüşmelerde yer almadığı ve Atina'da atılan imzalar karşısında hazırlıksız yakalandığı öne sürülüyor. Hükümet, sonradan ve kendisine yöneltilen eleştirilerin ardından, sürecin kendi bilgisi dahilinde yürütüldüğü ve gelişmeler hakkında sürekli bilgilendirildiği görüntüsü vermeye çalıştı.

Fransız Meridiam şirketinin Greece Interconnector şirketine yüzde 66 oranında ortak olması, Yunanistan ile Kıbrıs arasındaki elektrik bağlantısının güzergâhını veya kapasitesini değiştirmiyor.

Buna karşın değişen unsur, projeye gerekli sermayeyi kimin sağlayacağı, ticari riskin büyük bölümünü kimin üstleneceği ve artık projenin arkasında hangi siyasi gücün bulunacağıdır.

Kabloyu inşa eden Nexans'ın ardından ikinci bir Fransız şirketinin de projeye dahil olması, projenin daha güçlü bir Fransız ve dolayısıyla Avrupa siyasi desteği kazandığını gösteriyor.

Haberde bununla birlikte bu gelişmenin, jeopolitik riskleri ortadan kaldırmadığı ve Türkiye'nin tepkilerinin sona ereceği anlamına da gelmediğine dikkat çekiliyor.

Politise göre asıl soru, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ortaya çıkan bu yeni dinamikten yararlanarak daha iyi koşullar, yeterli güvence mekanizmaları ve daha hızlı bir uygulama süreci sağlayıp sağlayamayacağıdır.

Aksi halde, öncelikle kendi enerji güvenliğini ilgilendiren bir projede sadece seyirci konumunda kalma riskiyle karşı karşıya olacaktır.

*

Alithia Gazetesinin Ana Haberi

Kıbrıs Cumhuriyeti GSI'da seyirci konumunda - Lefkoşa önemli gelişmelerden habersiz ve sürecin dışında kaldı

Kıbrıs Cumhuriyeti'nin önemli gelişmeler karşısında hem sürecin dışında kaldığı hem de gelişmelerden haberdar olmadığı görülüyor.

Enerji uzmanı Haralambos Ellinas, hayal kırıklığını dile getirerek, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bu konuda net bir tutum ortaya koyamadığını söyledi.

Ellinas, "Net bir pozisyonumuz yoktu ve hâlâ yok. Kuliste kaldık, en sonunda da seyirci konumuna düştük" değerlendirmesinde bulundu.

Çarşamba günü gece geç saatlere kadar, Meridiam'ın projede çoğunluk hissedarı olarak anlaşmayı imzalamasına rağmen, hükümetin bu gelişmeden haberdar olmadığı ve bu nedenle herhangi bir açıklama yapamadığı belirtiliyor.

Enerji Bakanı Mihalis Damianos, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin projeye hissedar olarak katılıp katılmayacağının Avrupa Yatırım Bankası tarafından hazırlanacak araştırmanın sonuçlarına bağlı olacağını ifade etti.

Maliye Bakanı Makis Keravnos ise gerekli araştırmanın zaten yapıldığını ve projenin ekonomik açıdan sürdürülebilir olmadığını savundu.

*

Haravgi Gazetesinin Ana Haberi

Hayat pahalılığına fren yok - Gıda ürünleri, elektrik enerjisi, konut ve ulaşım alanlarındaki fiyat artışları, düşük gelirli kesimlerin gelirlerini eritiyor

Markete yapılan her ziyaret daha pahalıya mal oluyor, her gelen fatura ise aile gelirinin daha da büyük bir bölümünü tüketiyor.

Yeni zam dalgası belirli ürünlerle sınırlı kalmıyor; hane halklarının günlük yaşamını belirleyen temel mal ve hizmetlerin tamamına yayılıyor.

Gıda ürünleri, elektrik enerjisi, konut ve ulaşım giderleri boğucu bir tablo oluştururken, maaşlar ve emekli aylıkları yerinde saymaya devam ediyor ve artan yaşam maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalıyor.

İstatistik Dairesi'nin dün açıkladığı veriler, hayat pahalılığının yeniden alevlendiğini doğruladı. Temmuz ayında enflasyon yüzde 2,9'a yükseldi. Ancak genel enflasyon oranının arkasında, temel mal ve hizmetlerde çok daha yüksek fiyat artışları bulunuyor. Bu artışlar, hane halklarına orantısız bir yük getirirken, vatandaşların satın alma gücünü de giderek azaltıyor.

*

Kıbrıs Rum gazetelerinin diğer haberlerinden kısa kısa…

Öncelikle Gündemin öne çıkan başlıklarından biri kabine değişikliği oldu. Kıbrıs Rum gazeteleri, yeni Bakanlar Kurulu'nu ve değişikliğin siyasi yansımalarını şu başlıklarla okurlarına aktardı:

Alithia…

Nikos Hristodulidis bakanlarını önce övdü sonra değiştirdi

Aleksis Vafeadis, Cumhurbaşkanı için gerekirse kurşunun önüne atlayacak bir kişi olarak sunuldu

Bir bakan ne zamandan beri, Cumhurbaşkanı'nı şahsen koruyup koruyamayacağına göre değerlendiriliyor?

Filelefteros’un ön sayfasından…

Siyasi açıklamalar ve seçim öncesi mesajlar

Hristodulidis yemin töreninde yaptığı konuşma aracılığıyla siyasi olduğu kadar seçim öncesi mesajlar da verdi. Politika eksenlerine, elde edilen başarılara değindi, hükümetinin merkez sağ kimliğini ortaya koydu ve sosyal liberalizmin hayata geçirilmesi için yeni bir süreç çağrısında bulundu.

Yeni bakanlar vakit kaybetmeden göreve başladı. Yeni bakanların devir teslim törenleri duygusal bir ortamda gerçekleşti.

Haravgi:

Yeni bakanlardan güvence mesajları, Bakanlar Kurulu yeni politikalar aynı - Hristodulidis hükümeti Batı ve NATO eksenindeki çizgisine bağlı kalmaya devam ediyor

Politis:

Yeni bakanlardan yeni güvence mesajları

*

Filelefteros’tan başka habelerle devam…

Avrupa'nın enerji arz güvenliği tehlikede

Avrupa, doğal gaz depolama seviyelerinin Avrupa terminallerinde daha düşük olması nedeniyle bu kış doğal gaz fiyatlarında ani artışlarla karşı karşıya kalacak.

*

Tufan Erhürman Avrupa Birliği'ne de şartlar koyuyor

Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman, Avrupa Birliği'nin müzakere masasında yer almasını istemiyor. Buna karşın Brüksel'e bir ziyaret gerçekleştirmeye de hazırlanıyor.

*

Görevden alınan iki keşişin geleceği Kutsal Sinod Temyiz Kurulu'nun kararını bekliyor

Kutsal Sinod, Sinod Mahkemesi'nin verdiği mahkûmiyet kararını onaylayıp onaylamayacağına karar verecek. Kurul ayrıca Arhimandrit Varnavas ile Diyakoz Rafail'in aklanarak görevlerine iade edilip edilmeyeceğini de değerlendirecek.

*

645 kilo uyuşturucudan araç dolandırıcılığına

Avustralya'ya uyuşturucu ihraç edilmesine dair büyük yankı uyandıran davada hüküm giymiş 37 yaşındaki şahıs, yeniden tutuklandı.

Söz konusu kişi, toplam değeri 827 bin 400 euroya ulaşan ve vatandaşların dolandırıldığı iddia edilen 20 ayrı olayla bağlantılı olarak şüpheli sıfatıyla gözaltında tutuluyor.

*

Her 10 vakadan yaklaşık 4'ü acil olmayan çağrı

Acil çağrı sayısında artış yaşanmasına rağmen ambulansların olaylara müdahale süresinde herhangi bir gecikme veya aksilik meydana gelmedi.

Son 18 ay içerisinde 128 binden fazla vakaya müdahale edildi.

Vakaların yaklaşık 10'da 6'sı sarı veya kırmızı öncelik kategorisinde değerlendirildi.

*

Haravgi’den…

2026 yılında yeni ödeme beklentileri düştü

Cumhurbaşkanı Hristodulis Banka Tahvilleri Sahipleri Birliği ile Laiki Bankası Mevduat Sahipleri Birliği'nin, 2026 yılında yapılacak ödemelere ilişkin bir plan oluşturulması konusundaki görüşlerini dinledi.

*

Her iki toplum tarafından da kabul görecek sürdürülebilir ve kalıcı çözüm

İki Toplumlu Barış İnisiyatifi

Sürdürülebilir bir anlaşmanın sorumluluğu öncelikle Kıbrıslılara aittir

Birleşik Kıbrıs İki Toplumlu Barış İnisiyatifi, Kıbrıs sorununun çözüm sürecinin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.

İnisiyatif, her iki toplum tarafından da kabul edilecek sürdürülebilir ve kalıcı bir anlaşmanın sağlanması sorumluluğunun öncelikle Kıbrıslıların kendilerine ait olduğunu vurguladı.

Aynı zamanda diyaloğun yoğunlaştırılmasını ve güven yaratıcı önlemlerin gecikmeden uygulanmasını talep etti.

Birleşik Kıbrıs İki Toplumlu Barış İnisiyatifi, müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik çabaların istikrarlı bir ivme kazanması ve iki toplumun iş birliğine dayanması gerektiğini belirtti.

İnisiyatif, iki lideri, daha sık görüşmeler yapılmasına ilişkin kamuoyuna verdikleri taahhüdü somut adımlara dönüştürmeye çağırırken, bunun Birleşmiş Milletler himayesinde yürütülecek yoğun bir görüşme programıyla desteklenmesini istedi.

*

Kıbrıs Barış Konseyi nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya için mücadele çağrısı yaptı

Hiroşima ve Nagazaki'nin üzerinden 81 yıl geçti, ancak korku hâlâ canlı kalmaya devam ediyor.

Kıbrıs Barış Konseyi, nükleer felaketin kurbanlarını saygıyla anarken, nükleer silahların tamamen ortadan kaldırılması ve barışın hâkim olması için yürüttüğü mücadeleye bağlılığını bir kez daha teyit etti.

*

MAKALE

FİLELEFTEROS

ARİSTOS MİHAİLİDİS

Kablo konusunda ne yapıyoruz, bir bilen var mı?

Aristos Mihailidis

Fransız devi Meridiam'ın bugünden itibaren Kıbrıs ile Yunanistan arasındaki elektrik bağlantısı projesini, yani Great Sea Interconnector'u üstlendiğini okuyunca ve şirketin bugüne kadar gerçekleştirdiği bazı projelere göz atınca, bu işin artık ciddi bir noktaya geldiğini anlıyorsunuz. Bu hikâye bizim ölçeklerimizi aşan bir boyuta ulaştı.

Hrisantos Manolis'in haberlerinde örnek olarak sıraladığı bazı projeler şunlar:

Birleşik Krallık ile Almanya arasında inşa edilmekte olan, 725 kilometre uzunluğunda ve 2,8 milyar euroluk yatırımla hayata geçirilen denizaltı elektrik bağlantısı. Dünyanın en büyük bağlantı projelerinden biri.

Fransa'da Tur ile Bordo arasında uzanan, 302 kilometrelik Sud Europe Atlantique yüksek hızlı demiryolu hattı. Tam 7,7 milyar euroluk bir proje.

Ürdün'de Akabe'den Amman'a kadar uzanan tuzdan arındırma ve su taşıma sistemi. Dünyanın en büyük ikinci deniz suyu arıtma tesisiyle birlikte 450 kilometrelik boru hattını kapsıyor. Toplam yatırım yaklaşık 6 milyar dolar.

Bulgaristan'ın başlıca uluslararası havalimanı olan Sofya Havalimanı'nın 35 yıllık işletme imtiyazı. Taahhüt edilen yatırım miktarı en az 624 milyon euro.

Bunlar sadece birkaç örnek. Liste uzayıp gidiyor. Milyarlarca euroluk yatırımlara bakınca, kendi küçük dünyamızda bunların neden inanılmaz göründüğünü daha iyi anlıyorsunuz.

Çünkü bizim memlekette devletin 60 ya da 80 milyon euroluk bir yol yapabilmesi için bile yirmi yıl tartışma yapılması, ardından bir yirmi yıl daha geçmesi gerekiyor ki proje hayata geçirilebilsin.

Şimdi Meridiam'ın, Yunanistan Bağımsız Elektrik İletim Operatörü'nden hisselerin yüzde 66'sını alarak üstlendiği GSI projesi yaklaşık iki milyar euroluk bir yatırım. Ve açıkçası bu projeyi gerçekleştirebilecek kapasiteye sahip olduğu konusunda kimsenin şüphesi yok.

Üstelik Türkiye'nin engellediği deniz tabanı ölçümleri gibi en zorlu konuyu da üstlenmiş durumda.

Yunanistan'da konuşan hükümet yetkililerine bakarsanız, hepsi heyecan içinde. Başbakan Kiryakos Miçotakis'ten Başbakan Yardımcısı Kostis Hacidakis'e, Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavru'ya kadar herkes, artık projenin gerçekten hayata geçeceğine inanıyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti'nde ise kimse çıkıp bize ne olduğunu anlatmıyor. Pozisyonumuz nedir, rolümüz nedir, bilen yok.

Oysa bütün bu planın amacı, Kıbrıs'ı enerji izolasyonundan çıkarmak değil mi? Hem de Avrupa Birliği'nin kararı ve desteğiyle.

Kıbrıs Cumhuriyeti Enerji, Ticaret ve Sanayi Bakanı Mihalis Damianu'dan bir açıklama duyduk. Ama dürüst olmak gerekirse bana biraz "evet ama" açıklaması gibi geldi.

Fransız yatırım grubunun projeye katılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Bu gelişmenin projenin hayata geçirilmesi çabalarına "muazzam yeni bir ivme" kazandırdığını söyledi. Ama ardından da Avrupa Yatırım Bankası'nın projenin ekonomik boyutuna ilişkin hazırladığı araştırmayı bekleyeceğimizi belirtti.

Hükümetin kararlarının Avrupa Yatırım Bankası'nın bulgularına dayanacağını ifade etti.

Yanlış anlamadıysam bu araştırma, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin projeye hissedar olup olmayacağına karar vermesi için bekleniyor.

Ama anlamadığımız bir şey var:

Kıbrıs Cumhuriyeti sonuçta bu projeyi destekliyor mu, desteklemiyor mu?

Peki ya Makis Keravnos'un söyledikleri?

Aslında bizim öğrenmek istediğimiz çok daha basit bir şey var:

Bu proje gerçekleşirse Kıbrıslı tüketici elektriği kaça kullanacak?

Kimse bu projenin jeostratejik önemini tartışmıyor.

Yunanistan'ın Kaşot ile Kıbrıs arasındaki gerekli deniz tabanı ölçümlerini yapabilmek için Türkiye'nin çıkardığı engeli aşmakta zorlandığını da gördük.

Meridiam gibi bir devin projeye girmesiyle işin önünde artık daha büyük bir ufuk açıldığını da kabul ediyoruz. Böyle bir şirket, gerçekleşebileceğine inanmadığı bir projeye milyarlar yatırmaz.

Bütün bunlar tamam.

Ama bize hiçbir zaman açıklanmayan ve artık açıklanması gereken asıl mesele şu:

Bu projeye yatırılacak milyarlar nasıl geri kazanılacak?

Bunun ne kadarı Kıbrıslı tüketicinin sırtına yüklenecek?

Evlerimize gelen elektrik faturaları ne kadar artacak? Artacak mı? Ne zaman artacak? Nasıl artacak?

Bunu bilen var mı?

Yoksa yatırımcının kazanacağı, Atina'nın yalnızca Kıbrıs'a değil Orta Doğu'ya da enerji ihraç eden bir merkeze dönüşeceği bir projeye mi bağlandık?

Çünkü görünen o ki Kıbrıslı tüketicinin ne zaman ve hangi maliyet avantajını elde edeceğini bilen kimse yok.

Tamam, enerji izolasyonunun sona ermesinden fayda sağlayacağız.

Ama hani bir de elektrik fiyatlarının düşeceği söyleniyordu?

O hedef hâlâ geçerli mi?

Yoksa bu iş biraz da "yola çıkalım, gerisine sonra bakarız" anlayışıyla mı ilerliyor?