Kıbrıs Rum Gazetelerinden 20.08.2026

Filelefteros Gazetesinin Ana Haberi

Tüm emeklilere Artış, Ama Beş Yıl İçinde Kademe Kademe: Yüzde 12 Kesintisinde İndirim ve İlk Tepkiler

Hükümetin emeklilik reformu önerisi, emekli maaşlarında kesintiye gidilmemesini, bazı kategorilerde yüzde 50'ye varan artışlar yapılmasını ve erken emeklilikte uygulanan yüzde 12'lik kesintinin azaltılmasını öngörüyor. Çalışma Bakanı Marinos Muşuttas, yaşlılık aylığı alan 123 bin emeklinin tamamının reformdan olumlu etkileneceğini söyledi.

Öneriye göre yaklaşık 50 bin emekli ayda 100 euronun üzerinde, 60 bin emekli ise 100 euronun altında artış alacak. Ancak artışlar hemen değil, beş yıllık bir döneme yayılacak. Reformun 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Kıbrıs Merkez Aktüeri Kostas Stavrakis, reformun sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliğini güçlendirdiğini, ancak ilk beş yıl boyunca kamu maliyesine yılda yaklaşık 50 milyon euroluk ek yük getireceğini belirtti. Devletin Sosyal Sigortalar Fonu'ndan aldığı 12 milyar euroluk borcun geri ödenmesinin ise yaklaşık 40 yıl süreceği hesaplanıyor.

Sendikalar ve işveren örgütleri reformu genel olarak olumlu karşılarken çeşitli çekinceler de dile getirdi. SEK Genel Sekreteri Andreas Matsas, yüzde 12'lik kesintideki indirimin yalnızca emekli maaşının temel kısmını kapsadığı için faydasının sınırlı olacağını söyledi ve reform sonrasında da yoksulluk sınırının altında kalan emekliler olacağı uyarısında bulundu.

PEO Genel Sekreteri Sotirula Haralambus, açıklanan artışların beş yıllık dönemi kapsadığına dikkat çekerek, örneğin 200 euroluk bir artışın hemen değil zaman içinde gerçekleşeceğini vurguladı. Haralambus ayrıca İhtiyat Sandıkları ve düşük gelirli emeklilere yönelik düzenlemelerin netleşmesi gerektiğini belirtti.

Kıbrıs Ticaret ve Sanayi Odası Genel Sekreteri Filokipros Rusunidis, reformla ilgili çok sayıda soru işareti bulunduğunu kaydederken, İhtiyat Sandıkları için zorunlu prim uygulamasını kabul etmeyeceklerini söyledi. İşverenler ve Sanayiciler Federasyonu Genel Müdürü Mihalis Andoniu ise maaş artışları ve yeni hakların ardından fonun finansman yapısına ilişkin endişeler bulunduğunu ifade etti.

*

Haravgi Gazetesi ana Haber yaptığı emeklilik reformu konusunda ön sayfasında şöyle veriyor:

Emekli Maaşlarında Artış Var, Ama çekincelerle!

Hükümetin önerisi sosyal tarafların önünde: Sınırlı artışlar beş yıllık döneme yayılacak

Çalışma Bakanlığı'nın emeklilik reformuna ilişkin önerisi, Çalışma Bakanı Marinos Muşuttas tarafından Çalışma Danışma Kurulu'nda sunulmasının ardından sosyal tarafların değerlendirmesine bırakıldı.

Marinos Muşuttas, 50 bin emeklinin aylık 100 euronun üzerinde, yaklaşık 60 bin emeklinin ise aylık 100 euronun altında artış alacağını söyledi. Ancak bu artışların hemen değil, beş yıllık bir dönem içinde kademeli olarak uygulanacağı belirtildi.

Bununla birlikte, erken emeklilikte uygulanan yüzde 12'lik aktüeryal kesintinin yeniden düzenlenmesi ve İhtiyat Sandıklarıyla ilgili konular gibi önemli başlıklar halen çözüm bekliyor.

Görüşmelerin 28 Ağustos'ta devam etmesi bekleniyor. Bu toplantıda düşük gelirli emeklilerin maaşları ve alacakları destek ödenekleri konusunda daha ayrıntılı açıklamalar yapılacak.

Emeklilik yaşı 65 olarak korunuyor. Ancak 65 yaşından sonra çalışmaya devam ederek 67 yaşına kadar çalışan kişiler, prim ödemeyi sürdürmeleri karşılığında daha yüksek emekli maaşı alma hakkına sahip olacak.

Öte yandan, devletin Sosyal Sigortalar Fonu'ndan aldığı 12 milyar euroluk borcun geri ödenmesinin yaklaşık 40 yıl süreceği öngörülüyor.

*

Politis Gazetesinin Ana Haberi

Emekli Maaşlarındaki Artışlar Beş Yıla Yayılacak: Önerilen Emeklilik Reformunun Ayrıntıları

Hükümetin emeklilik reformuyla vaat ettiği maaş artışları önümüzdeki beş yıllık döneme yayılarak uygulanacak.

Çalışma Bakanı Marinos Muşuttas, hükümet önerisini sunarken yaşlılık aylığı alan 123 bin kişinin tamamının maaşlarında artış göreceğini söyledi. Buna göre yaklaşık 53 bin emekli ayda 100 euronun üzerinde, yaklaşık 60 bin emekli ise ayda 100 euroya kadar artış alacak. Ancak söz konusu artışlar beş yıllık süreç içinde kademeli olarak gerçekleşecek.

Gelecekte emekli olacak düşük gelirli çalışanların ise mevcut sisteme kıyasla yüzde 2 ile yüzde 50 arasında daha yüksek emekli maaşı alabileceği belirtildi.

Reformun maliyetinin devlet bütçesi ve sisteme getirilecek yeni primlerle karşılanması öngörülüyor. Buna göre bütçenin beş yıl boyunca yılda yaklaşık 50 milyon euro ek yük üstlenmesi bekleniyor. Ayrıca kira gelirleri, faiz gelirleri ve temettüler de Sosyal Sigortalar Fonu için yaklaşık yüzde 16 oranında prime tabi olacak.

Sosyal taraflar öneriyle ilgili değerlendirmelerini daha sonra açıklayacaklarını bildirdi.

*

Alithia Gazetesinin Ana Haberi

Cumhurbaşkanlığı çevresinden yönlendirilen yayınlarla DİSİ'ye Yönelik Organize Yıpratma Operasyonu

Cumhurbaşkanlığı çevrelerinden beslenen yönlendirmeli yayınlarla, DİSİ Başkanı ile partinin eski başkanı arasında çatışma yaşandığı yönünde bir tablo oluşturuluyor. Demokratik Seferberlik'in (DİSİ) liderliğinde şok yaşandığına ilişkin bilgiler servis edilirken, Averof Neofitu'nun yaptığı son öz eleştiri de krizin göstergesi olarak sunuluyor. Hatta DİSİ'nin söz konusu yayınlara tepki vermemesi bile haber konusu haline getiriliyor.

Cumhurbaşkanlığı çevreleri, 2023'te yaşanan bölünmeyi bu kez farklı yöntemlerle yeniden hedef alıyor. DİSİ'nin eski başkanı Averof Neofitu'nun, 1993'te Gali Fikirleri ve 2017'de Guterres Çerçevesi konusunda partinin izlediği siyasete yönelik tamamen meşru öz eleştirisi, Cumhurbaşkanlığı çevrelerince parti içinde şok etkisi yaratan bir gelişme gibi sunuluyor. Parti içerisinde çatışma, öfke ve hoşnutsuzluk yaşandığı yönünde senaryolar üretiliyor.

Alithia'nın DİSİ içindeki güvenilir kaynaklardan edindiği bilgilere göre ise Neofitu'nun açıklamaları parti içerisinde herhangi bir rahatsızlık yaratmadı. Kaynaklar, eski parti liderinin Kıbrıs sorunundaki geçmiş tutumlara ilişkin öz eleştirisinin hem dürüst hem de gerekli bir değerlendirme olarak görüldüğünü belirtiyor.

Aynı kaynaklara göre DİSİ içerisinde ne şok ne de öfke yaşandı. Parti yönetimi de Neofitu'nun açıklamaları nedeniyle ortaya çıktığı iddia edilen rahatsızlık veya tepki iddialarını araştırma gereği duymadı.

Parti kaynakları, tüm bunların Cumhurbaşkanlığı çevrelerinin kurgusu olduğunu ve amacın parti içinde gerginlik yaratmak olduğunu savunuyor. Nihai hedefin ise DİSİ'nin bölünmesi olduğu belirtiliyor.

*

MAKALE

Andreas Pimbişis

Kışkırtılmak Bile Sinsi Sessizliğe Yeğdir

Bir siyasetçinin, daha en başından sert tepkilere ve rahatsızlığa yol açacağını bildiği bir görüşü kamuoyu önünde dile getirmesi, çoğu zaman "siyasi intihar" olarak görülür. Hele ki bu siyasetçi, geçmişte savunduğu görüşlerin özellikle Kıbrıs sorunu konusunda seçmen tarafından sandıkta açık şekilde reddedildiğini bizzat yaşamışsa.

Peki siyasette hangisini tercih etmek gerekir? Halkın büyük çoğunluğunun kabul etmediği ve görünüşe göre hiçbir zaman kabul etmeyeceği görüşleri açıkça dile getirerek "siyasi intihar"ı göze alan bir siyasetçiyi mi? Yoksa kamuoyu önünde sessiz kalıp perde arkasında, sonuçları en az bunun kadar ağır olabilecek görüşler ortaya koyan bir siyasetçiyi mi?

Karşılaştırma yapılacaksa elmalar elmalarla, portakallar portakallarla karşılaştırılmalıdır. Oysa burada baştan eşitsiz bir durum var. Terazinin bir kefesinde sözler, diğer kefesinde sessizlik duruyor. Halbuki… bu eşitsizlik, üzerinde durulması gereken noktanın ta kendisi.

Demokratik Seferberlik'in eski lideri Averof Neofitu'nun son dönemdeki çıkışları vesilesiyle bazı gerçekleri yeniden hatırlamak ve bunları partinin mevcut liderinin tutumuyla karşılaştırmakta yarar var. Çünkü Kıbrıs sorununda neyi savunduğu, bu ülkeye liderlik etmek isteyen herkes açısından belirleyici bir ölçüdür. Diğer her şey bundan sonra gelir.

DİSİ'nin eski başkanı, hem partisine hem de topluma iki liderin devam eden çıkmazdan sorumlu olduğunu söylüyor. Çünkü bir ya da iki geçiş noktası açılması konusunda bile uzlaşamıyorlar.

Terazinin bir kefesine eski liderin bu görüşü konuluyor. Diğer kefeye ise mevcut parti başkanının tutumu konulmalı. Yeni geçiş noktalarının açılması konusunda ne düşünüyor? Kıbrıs Rum tarafının Mia Milia'da tek taraflı bir geçiş noktası açmasından yana mı? Bilmiyoruz. Çünkü bu konuda herhangi bir açıklama yapmış değil.

DİSİ'nin eski liderinin Kıbrıs sorunu, görüşmeler ve müzakereler hakkındaki açıklamaları birçok kişiyi öfkelendiriyor. Belki de tek nedeni bunları kamuoyu önünde söylemesi. Ama bu durum, yaklaşık bir buçuk yıl önce parti yönetiminde dile getirilen ve Kıbrıslı Türkler için olumlu oy uygulamasının kabul edilmesini öngören görüşten daha mı kötü? Üstelik bu görüş, Kıbrıs sorununda yeni bir hareketliliğin yaşanıp yaşanmayacağının dahi bilinmediği bir dönemde ortaya konmuştu.

Ancak mesele sadece yakın geçmiş, bugün veya Kıbrıs sorununun bir sonraki aşaması değil. Son dönemdeki açıklamalar arasında, DİSİ mensuplarının siyasi kimliğinin özüne dokunan bir değerlendirme de yer aldı. Parti üyeleri ister sonbaharda ister daha sonraki bir tarihte sandığa gittiklerinde, bu iki isim ya da muhtemelen üçüncü bir aday arasında tercih yapmak zorunda kalacak.

Söz konusu değerlendirme, Glafkos Kliridis'in Gali Fikirleri'ni rafa kaldırma kararının "tarihsel bir hata" olduğu yönündeki suçlamaydı.

Partinin eski lideri, bir zamanlar kendisinin de başkanlığını yaptığı partinin kurucusunu eleştiriyor. Üstelik bu, geçmişte Glafkos Kliridis'in siyasi rakiplerinin de dile getirdiği son derece ağır bir suçlama. Buna göre Kliridis, başlangıçta dönemin BM Genel Sekreteri'nin önerilerini destekliyordu, ancak 1993 seçimlerini kazanabilmek için daha sonra bunları reddeder bir tutum sergiledi.

Kliridis ise verdiği bir röportajda bunun doğru olmadığını söylemişti. Gali Fikirleri'nin daha önce Rauf Denktaş tarafından reddedildiğini, dolayısıyla ortada vazgeçebileceği bir öneri kalmadığını belirtmişti. Buna rağmen o dönemde gerçekte neyi savunduğu konusu bugün hâlâ tartışılmaya devam ediyor.

Sonrası sessizlik...

Ne bir açıklama yapıldı ne bir duyuru yayımlandı ne de kamuoyu önünde bir müdahale geldi. Kimse partinin "patriğini" savunma ihtiyacı hissetmedi.

Parti yönetimi içinde yapılan tartışmalarda dile getirilen öfke ve yakıştırmaların bir anlamı yok. Sosyal medya üzerinden eski lidere yöneltilen eleştirilerin ve kullanılan sıfatların da bir önemi bulunmuyor.

Siyasette önemli olan, tepki yaratacağını bilse bile bir görüşü kamuoyu önünde dile getirebilme cesaretidir. Bu, siyasi intihar anlamına gelse bile böyledir. Çünkü dinleyene hem niyeti hem de amacı tartma imkânı verir.

Sinsi sessizlik ise çok daha zararlı olabilir. Çünkü çoğu zaman kamuoyunu aldatmanın aracı olarak kullanılır.

*

Birkaç kültür sanat haberiyle devam ediyoruz...

Saksofon Şenliği: Yeni Kurulan Kıbrıs Saksofon Orkestrası Baf ve Protaras'ta Sahne Alıyor

Baf Kaza Arkeoloji Müzesi ve Protaras Sahil Yolu'nda iki özel konser

Kıbrıs Saksofon Derneği Saxofonia bünyesinde kurulan yeni Kıbrıs Saksofon Orkestrası, ilk kez dinleyici karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Orkestra, 24 Ağustos Pazartesi günü Baf Kaza Arkeoloji Müzesi'nde, 25 Ağustos Salı günü ise Protaras Sahil Yolu'nda (Nausika Oteli bölgesi) iki ayrı konser verecek.

"Saksofon Şenliği" başlığını taşıyan konserler, adını Kıbrıslı besteci Aleksandros Darna'nın saksofon orkestrası için bestelediği Festivities adlı eserden alıyor.

Programda Kıbrıslı, Fransız, Kübalı, Amerikalı ve Brezilyalı bestecilerin özgün ve uyarlama eserleri yer alacak.

Konserlerde, saksofon ailesinin altı farklı üyesini barındıran 12 kişilik orkestranın zengin ses olanakları ve müzikal çeşitliliği ön plana çıkarılacak. Toplulukta sopranino, soprano, alto, tenor, bariton ve bas saksofonlar yer alıyor.

Kıbrıs Saksofon Orkestrası, gelecekte çağdaş müzik üretimine katkı sağlamayı, saksofonun daha geniş kitlelere tanıtılmasını ve yurt dışındaki benzer orkestralarla ortak çalışmalar yürütmeyi hedefliyor.

*

Larnaka Film Festivali Parklara, Meydanlara ve Mahallelere Taşınıyor

Larnaka Film Festivali, 27-30 Ağustos tarihleri arasında film gösterimleri, konserler, atölye çalışmaları ve rehberli şehir turlarıyla kenti sinema atmosferine bürüyecek.

Larnaka Sinema Kulübü tarafından düzenlenen festival, bu yıl da şehrin farklı noktalarında sinemaseverleri bir araya getirecek. Etkinlikler arasında açık hava film gösterimleri, müzik dinletileri, eğitim atölyeleri ve kültürel yürüyüşler yer alıyor.

Festival, 27 Ağustos Perşembe günü Larnaka Belediye Bahçesi'nde başlayacak. Açılışta Aurora Yaylı Çalgılar Dörtlüsü, dünya sinema tarihine damga vurmuş filmlerin müziklerinden oluşan bir konser verecek. Ardından Fransız yapımı "La Belle Époque" filmi gösterilecek.

28 Ağustos Cuma günü Larnaka Edebiyat ve Sanat Evi'nde öğretmenlere yönelik "Edebiyat ve Sinema" atölyesi düzenlenecek. Akşam saatlerinde Andria Eftimiu rehberliğinde "Bir Mahalle, Birçok Yüz" temalı yürüyüş gerçekleştirilecek. Gün, Akdeniz Sanatçılar Parkı'nda Norveç yapımı "Dancing Queen" filminin gösterimiyle tamamlanacak.

29 Ağustos Cumartesi günü 11-15 yaş grubundaki gençlere yönelik "Bir Nesne, Beş Bakış" başlıklı sinema atölyesi yapılacak. Akşam ise Salina Parkı, "Common Ground Cinema Experience" etkinliğine ev sahipliği yapacak. Parkın üç farklı noktasında eş zamanlı gösterimlerle Ebb & Flow, What if they bomb here tonight?, One Last Time, Crow Man ve There Is No Other Cyprus filmleri izleyiciyle buluşacak. Gösterimlerin ardından film ekiplerinin katılımıyla söyleşi gerçekleştirilecek. Etkinlik, Prio Cyprus Enstitüsü iş birliğiyle düzenleniyor.

Festivalin son günü olan 30 Ağustos Pazar günü, "Larnaka Yakın Planda" temalı rehberli şehir turu yapılacak. Akşam saatlerinde Zuhuri Meydanı'nda Kıbrıs yapımı "İşleminiz İçin Teşekkür Ederiz" filmi gösterilecek. Festival, Kontovourkis & Co konseriyle sona erecek.

Festival kapsamındaki tüm etkinlikler ücretsizdir, sevenlerine duyurulur.

*

Yalya'da tiyatro ve sahne sanatları: 10. ANTİ-SKİNO için her şey hazır

Yalya'da 28 ve 29 Ağustos'ta gerçekleştirilecek yıldönümü niteliğindeki Açık Hava Tiyatro ve Sahne Sanatları Festivali için geri sayım başladı.

Bu yıl "Eşik" temasıyla düzenlenen 10. ANTİ-SKİNO, tiyatro gösterileri, müzik etkinlikleri, katılımcı faaliyetler ve sanatsal performansları bir araya getiren zengin bir program sunuyor. Festival, farklı kuşaklardan ve farklı sanatsal yaklaşımlara sahip sanatçıları aynı platformda buluşturmayı hedefliyor.

İki gün sürecek festival kapsamında izleyiciler, "İfigenya'nın Dönüşü", "Düz Ayakkabılar", "Çeşit Çeşit Gölgeler", "VIGIL FOR PENTHEUS: Uygarlığın Sonu Üzerine Düşünceler", "Ses ve Toprak", "Karın" adlı gösterilerin yanı sıra, "Patika" isimli interaktif deneyime katılma fırsatı bulacak.

Festival süresince eğitim faaliyetlerinin sonuçları da sergilenecek. Alanda yaratıcı sanat etkinlikleri, el yapımı ürünler, geçici sanatçı stantları, dövme sanatçıları, berber dükkânları ve çeşitli paralel etkinlikler yer alacak.

Bu yılki organizasyon, cumartesi gecesi düzenlenecek büyük Kapanış Partisi ve YUSURUM grubunun sahne alacağı etkinlikle sona erecek. Festival böylece tiyatro, yaratıcılık ve topluluk ruhuyla geçen on yılı izleyicilerle birlikte kutlayacak.