basın özetleri 12.12.2025

Alithia gazetesinin ana haberi:

Siyasi eşitlikte mutabakat – Üçlü görüşme yıllar sonra yeniden gündemde

Dün Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ile Kıbrıs Türk toplumu liderinin Olgin ile gerçekleştirdiği görüşme, politik eşitliğin teyit edildiği bir aşamaya işaret ederken, aynı zamanda gayri resmî bir buluşma için de zemin oluşturdu. Güven artırıcı önlemler somut bir içerik kazanmakla birlikte çözüm hedefine herhangi bir şekilde ikame edilmiyor.

Her iki taraf da Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri himayesinde daha geniş katılımlı bir toplantı yapılması konusunda ortak taahhütte bulundu.

*

Filelefteros gazetesinin ana haberi:

BM kararlarıyla uyumlu çözüm – Hedef siyasi eşitlik vurgusu ve güven artırıcı önlemler

Fileleftheros’un aktardığına göre Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman, politik eşitliğin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarında tarif edildiği şekliyle çözümün temelini oluşturduğunu teyit etti. Her iki lider, güven artırıcı önlemlerin çözümün yerine geçmediği konusunda mutabakata vardı.

Liderler, Maria Angela Olgin’in katılımıyla gerçekleşen ilk kapsamlı görüşmelerinde hem temel meseleleri hem de güven artırıcı önlemleri ayrıntılı biçimde ele aldı. Nikos Hristodulidis ve Tufan Erhürman, ortak hedefin Kıbrıs sorununun çözümü olduğunu vurguladı.

Güven artırıcı önlemlerin öneminin altını çizen iki lider, yeni bir gayri resmî çok taraflı toplantıya katılmaya hazır olduklarını açıkladı.

*

Politis gazetesi de aynı konuyu ele alıyor ana haberinde. Aktarıyoruz.

Özlü konularda ilk adımlar – Üçlü görüşme çok olumlu bir atmosferde üç saatten fazla sürdü

Dün Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman, Kıbrıs sorununun uzun süredir devam eden çıkmazını kırmak istediklerini ve en azından konunun özüne dair adım atarak kartlarını açmaya başladıklarını gösterdi. Maria Angela Olgin’in varlığı belirleyici oldu.

Ortak açıklamada, iki liderin gerçek hedefin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarında tarif edildiği şekilde Kıbrıs sorununun siyasi eşitlik temelinde çözümü olduğunu teyit ettikleri vurgulandı.

Liderler güven artırıcı önlemleri tartıştı ancak herhangi bir anlaşmaya varmadı. Bununla birlikte, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri himayesinde yapılacak bir sonraki gayri resmî geniş katılımlı toplantıya katılma taahhütlerini yinelediler.

*

Haravgi gazetesinde olay ana haber olarak verilmiyor. 9. sayfada verilen habere bir göz atalım.

Hükümet, liderler-Olgin görüşmesinden memnun – Mavroyannis’in değerlendirmesiyse “Sonuç o kadar olumlu değil” başlıklarıyla veriliyor ve Kıbrıs Cumhuriyeti Hükümeti Sözcüsü Konstandinos Letimbyotis’in ilgili açıklaması veriliyor. Letimbyotis’in açıklamasında, 2019’dan bu yana iki liderin ilk buluşması ve bunun olumlu değerlendirilmesi, Birleşmiş Milletler kararlarına atıfla tartışmanın uluslararası hukuk çerçevesine taşınması; Çözüm Modeli temelinde siyasi eşitlik vurgusu; görüşmenin üç saatten fazla sürmesi ve konuların derinlemesine ele alınması; Maria Angela Olgin’in katılımının önemi; çok taraflı toplantının en kısa sürede toplanması gerekliliği; Güven Artırıcı Önlemlerin önemli olması ancak çözümün yerine geçememesi üzerinde durduğu belirtiliyor.

Ayrıca haberde eski müzakereci ve büyükelçi Andreas Mavroyannis’in görüşmeyle ilgili değerlendirmesine yer veriliyor. Şöyle yazıyor:

Mavroyannis Hristodulidis-Erhürman buluşmasının olumlu olduğunu, ancak Çözüm Modelinin ortak açıklamada yer almadığını vurguladı.

Eski müzakereci ve büyükelçi Andreas Mavroyannis, dün gerçekleşen Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman görüşmesini olumlu değerlendirdi. Görüşmenin konuların derinlemesine tartışılmasına olanak sağladığını belirtti. Ancak Mavroyannis, ortak açıklamada beşli bir toplantının belirlenmesine yönelik hedefin tutturulamadığını, bu nedenle genel değerlendirmenin sunulduğu kadar olumlu olmadığını vurguladı. Görüşmenin sonucunun, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin bir sonraki beşli toplantıyı çağırması için yeterli olup olmayacağından tamamen emin olmadığını ifade etti.

Mavroyannis, Maria Angela Olgin’in de bulunduğu toplantının doğru yönde atılmış bir adım olduğunu söyledi. Siyasi eşitlik konusunda ise ortak açıklamada yalnızca siyasi eşitliğe yer verildiğini, Çözüm Modeli’nin ise anılmadığını belirtti. Bunun doğal bir referans olması gerektiğini ve iki toplumlu iki bölgeli federasyon’un neden dışarıda bırakıldığını sorguladı.

Mavroyannis ayrıca, zamanın gereksiz harcanmaması gerektiğine dikkat çekti ve 2026 sonunda görev süresi sona erecek olan Genel Sekreter Guterres’in ardından yeni Genel Sekreter döneminde işlerin hızla ilerlemesinin zor olacağını, çünkü bu dönemde Kıbrıs Cumhuriyeti’nde cumhurbaşkanlığı seçimlerine yaklaşılacağını vurguladı. Mavroyannis, en azından çözüm sağlanmasa bile müzakerelerin yeterince ilerlemiş olmasının önemine işaret etti.

*

Haravgi gazetesinin ana haberiyle de basın özetlerini noktalayalım.

Yerinden edilmişlere kapıyı kapattılar – DİSİ ve DİKO, AKEL’in yardım artırma girişimini engelledi

Meclis Genel Kurulu’nda dün de aynı tablo tekrarlandı. AKEL, sürgün durumundaki borçluları desteklemeye çalışırken, DİSİ ve DİKO bankaların yanında yer aldı.

AKEL, sınırlamaların kaldırılması ve merkezî kurumun faiz destek programına daha fazla yerinden edilmiş borçlunun dahil edilmesini öngören bir yasa önerisi sundu. Ancak DİKO’nun sözlü değişikliği, DİSİ’nin desteğiyle sınırlamanın yeniden uygulanmasına yol açarak AKEL’in çabasını boşa çıkardı.

İki parti arasında siyasi bir takas gerçekleşti. DİSİ, DİKO’nun kurumla ilgili değişikliğini onaylarken, DİKO da DİSİ’nin 2026 milletvekili seçimlerinde oy pusulalarında meslek bilgisinin yer almasıyla ilgili sözlü değişikliğini destekledi.

*

Filelefteros’tan birkaç haberle de basın özetlerimizi tamamlayalım:

Larnaka kültür başkenti ilan edildi – Şehirde coşkulu kutlamalar

Larnaka, 2030 Avrupa Kültür Başkenti ilan edilmesinin ardından sokaklara döküldü ve tarihi bir zaferi kutladı. Kutlamalar Lefkoşa’dan başladı; kısa sürede şehir merkezindeki yollar, korna sesleri, bayraklar ve spontan geçit törenleriyle doldu. Vatandaşlar şarkı söyledi, dans etti ve araçların üzerinden coşkuyla kutlamalara katıldı.

Common Ground ekibi, “Aς κρατήσουν οι χοροί” şarkısı eşliğinde dans ederek kutlamaların doruğuna ulaştı. Larnaka 2030 organizasyonu, şehrin insan odaklı, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir vizyonla bu başarıyı kazandığını ve sürecin sanatçılar, kurumlar ve vatandaşların ortak çabasıyla gerçekleştiğini vurguladı.

Organizasyon ayrıca, Lefkoşa ekibini işbirliği ve ilhamları için tebrik etti ve bu başarının şehrin kültürel hayatını zenginleştirmeye devam etmesini diledi.

*

Kıbrıs Donanması güçlendiriliyor – İnsansız deniz araçları ve ikinci devriye gemisi planları

Kıbrıs Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay, ülkenin deniz güvenliğini ve Münhasır Ekonomik Bölgesi (MEB) denetimini güçlendirmek amacıyla donanma kapasitesini artırma çalışmalarını sürdürüyor. Şu anda Donanma’da yalnızca bir açık deniz devriye gemisi, «Ioannidis» bulunuyor.

Genelkurmay ve Savunma Bakanlığı, ikinci bir açık deniz devriye gemisi edinmek için ileri aşamada görüşmeler yürütüyor. Bu adım, Kıbrıs Donanması’nın MEB ve Doğu Akdeniz’deki faaliyetlerini genişletmesini, çok uluslu tatbikatlara daha fazla katılım sağlamasını mümkün kılacak.

On yıl önce planlanan dört gemilik Saar 62 sınıfı filo projesi yarım kaldığı için Donanma şu anda tek gemiyle sınırlı kalıyor. «Ioannidis», bugüne kadar çok uluslu tatbikatlara ve araştırma-kurtarma operasyonlarına kesintisiz katıldı. İkinci geminin alımı SAFE programı kapsamında yapılmayacak ve maliyet henüz netleşmiş değil.

*

8.600 çiftçiye 18,8 milyon euro destek – Kuraklık ve dolu zararları karşılanacak

Kıbrıs Bakanlar Kurulu, 2025’te olumsuz hava koşullarından etkilenen çiftçilere toplam 18,8 milyon euro mali yardım ödenmesini onayladı. Destek, özellikle kuraklık nedeniyle tahıllarda ve dolu nedeniyle bağlarda oluşan zararlara yönelik olacak. Yaklaşık 8.600 üretici faydalanacak; bunların 8.000’i tahıl üreticisi, 600’ü ise bağcı.

Ödemeler, Tarımsal Ürün Koruma ve Sigorta Fonu aracılığıyla yapılacak ve Risk Yönetimi Yasası çerçevesinde yürütülecek. Fonun mevcut rezervi 22,8 milyon euro olup, 15,5 milyon euro’su başka acil ihtiyaçlara ayrılmış durumda. Bu nedenle devlet katkısının 11,5 milyon euro artırılması planlanıyor ve bütçe değişikliği ile Meclis onayına sunulacak.

Yardımlar, bütçe yasası onaylandıktan ve fonun yeterli rezervi sağlandıktan sonra ödenecek. Ayrıca ödemeler sırasında çiftçilerin devlete olası borçları mahsup edilecek.