22/6/17

FİLELEFTEROS gazetesinin bugünkü ana haberi Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kıbrıs Özel Danışmanı Espen Barth Eida'nın dün taraflara sunduğu ve 28 Haziran'da başlayacak olan Kıbrıs Konferansı'nda güvenlikle ilgili tartışmalara rehberlik edecek olan ortak metni. Gazeteye göre Eida'nın hazırladığı ve incelip gözlemlerini sunmaları için dün taraflara sunduğu 9 sayfalık metinde yeterince tuzak saklı. Birleşik Kıbrıs'ta var olan 1960 güvenlik sistemi yerine yeni bir güvenlik sistemi inşası olarak özel bir öneme sahip olarak değerlendirilen temel ilke Lefkoşa'yı düşünceye itti. Adını verdiği gibi belgenin amacı gelecek hafta Cenevre'de başlayacak görüşmelerde güvenlik ve garantiler konusundaki müzakerelere rehberlik etmek. Güvenlik konusunda ilerleme sağlanması ve bir anlaşmaya varılmasının çözüm planının referanduma sunulmasında, vatandaşların tavrında belirleyici bir faktörü teşkil edeceği genel olarak kabul ediliyor. Elde edilen bilgilere göre Eida belgesini dört kısma ayırdı: İç güvenlik, Dış güvenlik, Çözümün uygulanmasının güvenliği ve Anayasal güvenlik. Lefkoşa'da endişe yaratan olgu -ki bu müzakereci Andreas Mavroyannis'in dün bilgilendirme temasları sırasında partiler tarafından da not edildi- çözümün Uygulanması Sözleşmesidir. Diplomatik kaynaklardan elde edilen bilgilere göre söz konusu öneri, Norveçli diplomat tarafından da anlayış birliği sonrası Londra'nın önerisi olarak gündeme geldi. Belgede ifade edildiğine göre Çözümü Uygulama Sözleşmesi'ni Birleşik Kıbrıs'la garantör güçler Yunanistan, Türkiye ve Britanya imzalayacak. Elde edilen bilgilere göre Kıbrısrum tarafı Kırıs Cumhuriyeti olarak yok oluş u getirecek bu somut noktaya çekince koyacak. Bu arada ortak belgenin sunulması sonrası Mustafa Akıncı bu belge temelinde yeni direktifler almak için Ankara'ya gidiyor. Bu arada Avrupa Komisyonu dün, Cenevre Konferansına göre daha düşük derecede olacak olan Kran Monta Konferansı'na Komisyonun birinci başkan yardımcısı Frans Timerman ile katılma kararı aldı.

Gazetenin diğer haberlerinden bazıları
- Kıbrıs Elektrik Kurumu'nun 2020 yılında sadece mazotla elektirk üretmeye devam etmesi durumunda elektrik fiyatları önemli oranda artacak. Tarım ve Çevre bakanı Nikos Kuyalis "Kıbrıs Elektrik Kurumu daha ucuz elektrik üretmek istiyorsa yakıt değiştirmek zorundadır" dedi. Kuyails'e göre kurum 2020 yılında üretim birimlerini doğal gaza çevirmeli ve aynı zamanda yenilenebilir kaynaklara yönelmeli. Kıbrıs'ın sanayide mazot kullanmaktan vaz geçerek hava kirliliğini de azaltması gerekiyor. Kıbrıs'ın üstlendiği taahhüde göre 2020 yılına kadar hava kirliliğinde %5 azaltma sağlama zorunda. 2021-2030 arası dönemde de bu oran 524 azaltılacak.
POLİTİS gazetesinin bugünkü ana haberi "60 sistemini değiştirmeye gidiyoruz" başlığı altında Kıbrıs sorunuyla ilgili gelişmeler. Gazeteye göre Espen Barth Eida büyük güvenlik konusunu oluşturan genel verileri içeren 9 sayfalık metnini dün taraflara sundu. Eida, Kran Montana görüşmelerinde özünde pusula görevi görecek olan söz konusu metni dün iki tarafın müzakerecilerine verdi. 1960 garantiler sisteminin farklılaştırılması gerektiği yönünde genel kabul gören tezin ötesinde Eida, iç güvenlik, dış güvenlik ve çözümün uygulanmasının garanti edilmesi konularında da ayrıma gitti. Bu arada konunun nasıl düzenleneceğine ilişkin herhangi bir düşünce ortaya koymaksızın Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Kocas'ın Yunanistan- Kıbıs-Türkiye dostluk anlaşmasına da atıfta bulundu. Askerlerin ayrılması , iş ve dış güvenlik mekanizmaları ve çözümün uygulanmasını sağlayacak güç gibi konuların zaman ve boyutu 28 Haziran'da başlayacak Konferans'ta ele alınmak üzere açık bıraktı. Kıbrısrum tarafının belgeyle ilgili bazı gözlemlerde bulunması bekleniyor.

Gazetenin diğer haberlerinden bazıları
-Kıbrıslırumlar ve Kıbrıslıtürkler aynı genetik havuzdan geliyorlar ve sadece son yüzyıllarda yani Osmanlının Kıbrıs'ı işgali sonrası bazı farklılaşmalar görülmeye başlandı. Kıbrıs Nevroloji ve Genetik Enstitüsü'nün gerçekleştirdiği yeni nüfus genetik araştırması bu sonucu verdi. Araştırma grubu son iki yıl içerisinde adanın tüm coğrafi bölgelerinden herhangi bir akrabalık bağı olmayan 344 Kıbrıslırum erkekten ve 1974' sonrası adaya taşınan nüfustan olmayan net 380 Kıbrıslıtürk erkekten DNA örneği aldı. Araştırmaya göre iki toplumun nüfusunun 5%7-8'i baba tarafında yakın akraba konumuna. Bilimsel verilere göre kıbrıslırumların ve Kıbrıslıtürklerin kökenleri aynı nüfus olarak görülecek boyutta aynı genetik havuzdan geliyor. Kıbrıslırumların ve Kıbrıslıtürklerin Lübnan ve İtalya'nın Kalavrias bölgesi ile genetik akraba olduğu da görüldü.

ALİTİA gazetesinin bugünkü ana haberi "Zürich'in garantileri gündem dışı" başlığı altında Eida'nın dün taraflara sunduğu belge. Gazeteye göre Eida'nın belgesi 1960 garantiler sisteminin yerini alacak yeni bir güvenlik sistemi kurulması anlamı taşıyor. Buna paralel belge güvenlik ve garantiler başlığında ilerlemenin bütünsel bir anlaşamaya varılmasında kilit bir rol oynayacağını kabul ediyor.

Gazetenin diğer haberlerinden bazıları
- Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiadis dün akşam Brüksel'de Avrupa Birliği liderliğine Kıbrıs konferansı ile ilgili gelişmeler hakkında bilgi verirken soruna bütünsel bir çözüm bulmak için kararlı bir biçimde çalışacağı taahhüdünü yineledi. Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Anastasiadis dün önce Komisyon Başkanı Juncker daha sonra da Konsey Başkanı Donald Tusk ile bir araya geldi. Bu görüşmeler sırasında müzakerelerde bugünkü durum ve Konferans sırasında göğüslenmesi gerekebilecek olası sorunlar hakkında bilgi verdi. Güvenlik konusunda ilerleme sağlanmasının önemine dikkat çekti. Bu konuda ilerleme sağlanmasında Türkiye'nin belirleyici role sahip olduğuna dikkat çekti. Bu arada Cumhurbaşkanı Anastasiadis salı akşamı Britanya'nın Lefkoşa Yüksek Komiseri'nin de katıldığı bir etkinlikte yaptığı konuşmada Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Daimi Üyesi ve Kıbrıs Konferansı'nın ilgili katılımcısı olarak Britanya'nın dayanışma ve desteğinin önemine dikkat çekti.

HARAVGİ gazetesinin de bugünkü ana haberi Eida'nın dün taraflara sunduğu belge. Gazeteye göre Eida'nın dün taraflara sunduğu ortak metin taslağı yeni bir güvenlik sistemi öngörüyor. "Krans Montana'da güvenlik ve garantiler için müzakereler kılavuzu" adlı belge Kıbrıs'la ilgili yeni Konferans'ın devamında tartışmalarda iki tarafça kılavuz olarak kabul edilecek. Elde edilen bilgilere göre metinde Eida'nın ya da herhangi bir başka üçüncü tarafın önerisi yada düşüncesi yok. Belgeye bir de belgenin bir parçası olamayan ve teknokratların Mont Pelerin^de tartıştıkları temelde her bir tarafın tezinin yer aldığı ek eşlik ediyor.

Gazetenin diğer haberlerinden bazıları
- AKEL içinden geçilen kritik anın ihtiyatlı olunmayı, birlik içinde bulunmayı ve Kıbrısrum tarafına ve genelde Kıbrıs Cumhuriyetine sorun yaratabilecek seçim amaçlı tavırlardan kaçınmayı zorunlu kıldığı görüşünde. AKEL Basın Sözcüsü Stefanos Stefanu dün yaptığı açıklamada Kıbfısrum tarafının sadece ilkesel konumları değil aynı zamanda yıllardır savunduğu ve müzakere masasında ortaya koyduğu yaklaşımları da ikna edici ve güvenilir bir biçimde desteklemesi gerektiğini söyledi. Stefanu güvenlik ve garantiler konusunda atıfta bulunarak Kıbrısrum tarafının yıllardır Türk askerlerinin tam olarak adadan ayrılmasını ve çağdışı garantiler sisteminin kaldırılmasını, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin askersizleştirilmesini savunduğunu belirtti. Yıllardan beridir işgal askerlerinin bir geçiş döneminde adadan ayrılmasından yana görüş ortaya koyduğunu ve bu konuda Tasos Papadopulos'un 2004 Mart'ında yaptığı ve askerlerin ayrılmasının 11 yılda tamamlanmasını öngören önerisini hatırlattı. Tavırda değişikliğe gidip maksimalist taleplerde bulunmanın müzakerelerin çökmesini ve sorumluluğun Kıbrısrum tarafına yüklenmesini getireceğini ifade etti. Kıbrısrum tarafının Türkiye ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında Münhasır Ekonomik Bölgelerin belirlenmesi gibi uygulanamaz taleplerde bulunmanın da aynı sonuca götüreceğine vurgu yaptı.