Kıbrıslı Rum gazetecilerden makaleler 15.04.21

Politis gazetesi “Bu adada daha iyi bir yaşamı hakkediyoruz” başlığı altında ve Yorgos Kafkalyas imzalı bir haberde Mustafa Akıncı’nın “Apofasi irinis (Barış Kararı) hareketinin internet üzerinden düzenlediği tartışmadaki konuşmalarına yer veriyor:

“Kıbrıs’ta iki şey olamaz. Biri Kıbrıslı Türklerin azınlık olacağı bir birleşik devlet, ikincisi ise eşit egemenliğe sahip iki devlet çözümüdür”. Bu cümle Mustafa Akıncı’nın dün akşam Apofasi İrinis’in düzenlediği zoom ortamında gerçekleşen tartışmada vurguladıkları arasında yer alıyordu. Buna paralel olarak Mustafa Akıncı ayrıca “eğer Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk tarafları son dönemlerde ilan ettikleri görüşlerinde Cenevre’de de ısrar ettikleri takdirde kimsenin konferanstan olumlu sonuç çıkmasını beklememesi gerektiğini” de vurguladı. Eski Kıbrıs Türk lideri “Anastasiadis’in siyasi eşitliği gerçek anlamda kabul etmemesiyle ve Kıbrıs Türk tarafının BM parametreleri dışında hareket etmeyi sürdürmesiyle iyimserlikten pek söz edilemez” dedi. Kıbrıs Türk tarafının çözüm zemininde değişiklik yapılmasına ilişkin argümanlarının etkisiz hale getirilmesinin anahtarının Nikos Anastasiadis’in elinde olduğunu ima etti ve bunu şu mantık yürütmeye bağladı: Eğer Cenevre’de alan netleşirse ve Kıbrıs Rum tarafı 2019 Kasım’ındaki resmi olmayan toplantıda anlaşmaya varıldığı gibi siyasi eşitlik – etkin katlımı kabul ederse Ankara ve Tatar tarafından iki devlet ve egemenlik eşitliği konusunda ikna etme girişimlerinin hiçbir hukuki dayanağı olamaz. Ancak siyasi eşitlik etrafındaki bulanık görüntüyü devam ettirirse o zaman veriler pozitif sonuca yönelik olarak hiç de umut verici olmayacak. Mustafa Akıncı’ya göre Kran Montana’dan sonra Guteres çerçevesi konusunun netliğe kavuşturulması konusunda çok önemli bir zaman kaybı yaşandı ve konu Berlin’de GS’in “tek bir çerçeve vardır, o da 30 Temmuz 2017 çerçevesidir” şeklinde vurgulamasıyla netleşti. Akıncı’ya göre siyasi eşitlik şunları içeriyor: “Anlaşmaya varılan bazı kurumlarda sayısal eşitlik (bakınız: Upper House), başka bazı kurumlarda sayısal olmayan eşitlik (bakınız: Lower House), Bakanlar Konseyinde istisnasız tüm kararlar için bir olumlu oy, 4’e 2 şeklinde dönüşümlü başkanlık”. Mustafa Akıncı “ortaya çıkacak olan sorunların çözümü için sorun çözme mekanizması oluşturulması tartışmaları hemen hemen tamamlanmıştı” dedi.

Akıncı çözüm öncesinde en önem taşıyan unsurların iki toplumdaki partilerle Sivil Toplum Örgütlerinin bu doğrultuda çalışmaları olduğunun altını çizdi.

“Desantralizasyon ve ertesi gün”

Mustafa Akıncı Anastasiadis’in önerdiği desantralizasyona karşı olmadığını ama bununla birlikte bu terimle tam olarak ne anlatmak istediğinin netleşmesi gerektiğini söyledi. Bu tezin eskiden Kıbrıs Türk tarafına ait olduğunu ve merkezi devlette daha fazla yetki ve erke sahip olmayı isteyen Kıbrıs Rum tarafından tepkilere yol açtığını söyledi. Gerçek irade varsa kısa sürede çözüme varılabileceğini, bunun olması için iki tarafın da istemesi gerektiğini söyledi.

Kendisi için tek kabul edilebilir çözümün iki toplumlu iki bölgeli federasyon olduğunu belirten Akıncı kısa sürede çözüm bulunamadığı takdirde işgal altındaki bölgenin Türkiye’ye gitgide daha çok bağımlı olacağını, demografik durumun gitgide daha da kötüleşeceğini -bu noktada 1 milyon yurttaşlık verilmesinden söz etti- ve uyuşmazlıkla taksim fikrinin daha fazla zemin kazanacağını ekledi.