03.09.20 basın özetleri

Kıbrıs Rum gazetelerinde bugün ana haberlerde öne çıkan konular ABD’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’ne uyguladığı ambargoyu bir yıllığına kaldırmasıyla ilgili gelişmeler ve Sayıştay Başkanı ile Cumhurbaşkanlığı arasında bu günlerde altın pasaportlarla ilgili olarak süren çatışmalı durum.
Filelefteros ve Haravgi gazetesi ambargonun kaldırılması olayını ana haber olarak veriyor. Filelefteros gazetesinden başlayalım.
Filelefteros gazetesi “Politik öneme Sahip Silahlar – Ankara’yı rahatsız eden ABD kararı Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Doğu Akdeniz’deki pozisyonunu güçlendiriyor _ Judith Garber: Ölümcül olmayan silah ambargosunun kaldırılması kararı Türkiye’ye karşı alınmış bir karar değildir” başlıkları altında veriyor haberini ve şöyle yazıyor:
ABD’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’ne karşı uyguladığı silah ambargosunu kısmen kaldırması kararının siyasi önemi Kıbrıs’ın Doğu Akdeniz’deki rolünü güçlendirmesi olayında yatıyor. Türkiye tarafından her gün çeşitli vesilelerle, Washington ve Lefkoşa’nın aralarında işbirliği sahası bulunduğu konusunda anlaştığı deniz bölgesine araştırma gemileri ve savaş gemileri göndermekle gösterdiği kuşkuyla karşılanan bir rol.
Washington’un 1 Ekim 2020’den itibaren hayata geçecek ve bir yıl için geçerli olacak olan bu kararı Kıbrıs’a Doğu Akdeniz’de egemenlik haklarını kullanabilmesi için ölümcül olmayan, yaşamsal öneme sahip Cumhuriyet’in hak sahibi olduğu deniz bölgelerinde araştırma ve kurtarma çalışmaları yapmasına izin veren silah sistemleri edinme olanağını veriyor.
ABD’nin Lefkoşa Büyükelçisi Judith Garber konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada “bu kararla Kıbrıs Cumhuriyeti’yle ABD arasındaki güvenlik ilişkisini güçlendiren ve Doğu Akdeniz’deki güvenliği artıran bir adım atıldığını” söyledi.
Amerikalıların şart koştukları şartlardan bir tanesi Kıbrıs’ın limanlarını Rus savaş gemilerine kapatmasıydı. Ancak uygulamada bu gerçekleşmediği halde ABD aldığı silah ambargosunu kaldırma kararını Salı akşamı Ankara’ya bildirdi. Judith Garber kararın Türkiye’ye karşı alınmış bir karar olmadığını söyledi.
Türk Dışişleri Bakanlığı ABD’yi bu kararı yeniden gözden geçirmediği takdirde, Türkiye’nin Kıbrıslı Türkleri garanti altına alacak gerekli kararları almakla tehdit etti.
Haravgi gazetesi ise ana haberinde şu başlıkları kullanıyor:
Rusya hedef alınarak ambargo kaldırıldı – Judith Garber: Hedefimiz müttefik Türkiye değildir – Rus gemilerinin yakıt almasına yasak – ABD’den şartlı koşullu dış politika
ABD’nin Lefkoşa Büyükelçisi Judith Garber “müttefik ve NATO partneri Türkiye’ye” ve Rusya’ya mesajlar gönderdi. Judith Garber “ABD’nin ambargoyu bir yıllığına kaldırması kararı Türkiye’ye karşı alınmış değildir, Rusya’nın istikrarsızlaştırma rolüne karşı alınmış bir karardır”, dedi.
Gazeteye göre bu kararla, Lefkoşa’nın dış politikasının anahtarını ABD’ye teslim ettiğini söyleyen AKEL Rusya’nın aleyhine önkoşullar ve şartlar içeren bu karar nedeniyle coşkusunu saklayamayan DİSİ’yle bir mesaj çatışması yaşadı.
İlgili açıklamayı yapan AKEL Basın Sözcüsü Stefanos Stefanu ABD’nin kararının Kıbrıs’a uygulanan akıl almaz derecede haksız ambargonun sona erdirilmesi amacını değil “tam tersine ABD’nin Kıbrıs’a şart koştuğu önkoşulları dayatması” amaçlıdır, dedi. AKEL’e göre bu kararın temel amacı Kıbrıs’ın Doğu Akdeniz’deki Amerikan politikasına paralel bir politikayı benimsemesi ve Rusya’yla olan ilişkilerini bozmasıdır.
Stefanu AKEL’in Cumhurbaşkanı ile bu konuyu tartıştığını ve kendisinden bu politikayı ne denli kabul ettiğini yoksa sessizce ABD’nin taleplerini yerine mi getireceği konusunda açıklamalar beklediğini söyledi.
AKEL bu konuda gösterilen coşku havasını kınadı ve Kıbrıs’ın silahlanmasının Kıbrıs davasına hizmet edeceğine dair izlenim yaratma çabalarının tehlikeli bir çıkmaz yarattığını söyledi. “Kıbrıs’ın Rusya ile olan ilişkilerini bozma lüksü yoktur” diyen Stefanu ABD’nin “bölgedeki güç dengelerini bozmak niyetinde olmadığını” söylemekle Türkiye’nin rolüne verdiği önemi açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.
***
Alithia ve Politis gazeteleri de altın pasaportlarla ilgili gelişmeleri ve Sayıştay Başkanı ile Cumhurbaşkanlığı Sarayı arasındaki çatışmayı ana haber olarak veriyor.
Alithia gazetesi ana haberinde “Cumhurbaşkanı Kıbrıs Yatırım Programı konusunda Odiseas Mihailidis’in çabalarını harcadı – Yatırım programının başladığı günden itibaren kapsayacak bir araştırma için 3 kişilik araştırma komitesi oluşturacak – Sayıştay Başkanı yatırım vergi idaresini araştırmak olan kendi rolüyle yetinmeye çağrıldı – Polis ile Meclis arasında evrakların sızdırılması konusunda çatışma” başlıklarını kullanıyor.
Gazete şöyle yazıyor: Sayıştay Başkanı Odiseas Mihailidis’in kendi kararıyla aslında yürütme erkinin yetkisinde olan yatırım programına karışmaya karar vermesine Cumhurbaşkanının tepkisi hızlı oldu. Bu konuda her türlü çatışmanın olasılık dışı bırakılması amacıyla Cumhurbaşkanı bugün Başsavcıdan Yatırım Programının başladığı günden itibaren 31.7.2020 tarihinde değişikliğe uğramasına kadar olan süreyi kapsayacak bir araştırmanın yapılması amacıyla Başsavcıdan üç kişilik araştırma komitesi oluşturmasını isteyecek. Araştırma Komitesinin Mahkeme yetkisi olacak. Bu durumda Sayıştay Başkanı programın vergi bildirimlerinin ve idaresinin kontrolüyle sınırlı kalacak.
Bu arada dün Polisle, kendisine verilmesini talep ettiği 115 vatandaşlık hakkındaki belgeleri vermeyi reddeden Meclis arasında çatışma yaşandı. Polis Basın Sözcüsü yaptığı açıklamada polisin ilgili araştırmasının 3 Haziran’dan itibaren başladığını ancak bu konudaki soruşturmaların devam etmesi nedeniyle henüz açıklama yapamayacağını belirtti. Meclisin polisin talebine cevap verilip vermediğiyle ilgili konuda ise Andreu “bekleyip sürecin devamını göreceğiz. Polis bu konuda Başsavcılıktan görüş almak konusunda makamla ilişki içerisindeyiz” cevabını verdiği.
Politis gazetesinin bu konudaki ana haberinin başlıklarını da verelim:
2007’den itibaren başlayacak araştırma… Ne zaman biteceği belli değil – Başsavcı 3 kişilik araştırma komitesi tayin edecek.
13 yıl boyunca yürürlükte olan programın tüm istisnai vatandaşlık verme durumları araştırılacak. Yetki şartları Başsavcı Yorgos Savidis tarafından belirlenecek – Meclis Polisin belgelerin El Cezire’ye sızdırılması konusunda yaptığı araştırmayla ilgili istediği belgeleri vermek zorunda olup olmadığı konusunda üç hukukçudan görüş belirtmesini istedi – Sayıştay Başkanı Odiseas Mihailidis İçişleri Bakanı ve Başsavcıya karşı ültimatom ve tehditlerine devam ediyor. Daha araştırmaya başlamadan devlet gelirlerinde ciddi gelir kaybı olduğunu tespit etmiş
Haravgi gazetesi konuyla ilgili olarak ön sayfasında şöyle yazıyor:
Ne şeffaflık istiyorlar ne de kontrol
Kurumsal ve siyasi uzantıları olan genel şiddetli tepkiler. Hükümet yaptıklarıyla kışkırtmaya devam ediyor. Altın pasaportlar konusunda gelişmeler devam ediyor.

Kıbrıs Rum gazetelerinin diğer bazı haberleri:
Haravgi gazetesi:
- Çalışma Bakanlığının İş İlişkileri Bölümünde dün yapılan toplu taşıma araçları şirketi CPT ve çalışan sendikaları arasındaki görüşmelerden sonra greve neden olan iki taraf arasındaki anlaşmazlıklar sona ermiş gibi gözüküyor. Bununla birlikte son söz sözleşmeyi kabul edip etmediğini bildirmeye çağrılan çalışanlara ait. Şirketin sendikalara bildirdiğine göre 191 çalışanın maaşlarının yeniden düzenlenmesi ve maaşlara katkı yapılması kabul edildi. CPT’nin çalışanlarla geçen ayki çalışma saatlerinin hesaplanması ve gereken noktalarda düzeltme yapılmasına başlandı.
Bu arada şirket maaş bordrolarını Yunanca vermeyi ve anlaşılır bir dilde olması şartını da kabul ettiğini bildirdi. Bunun yanı sıra Temmuz-Ağustos maaşlarının belirlenmesi maksadıyla çalışanlarla bugün de görüşmeler olacak. Maaşların 5.7.2020 tarihli toplu sözleşme temelinde belirlenecek.
- Purnara Göçmen Kampında olaylar ve 8 tutuklama
Polis dün akşam Purnara geçici göçmen kampına yasadışı giriş yapılması ve çıkan olaylar sırasında saldırı amaçlı aletlerin bulunması sonucunda 8 kişi tutuklandı.
Ara Müzik
Politis gazetesi:
- Devlet yükü kaldırabiliyor
Ekonomi ve Çalışma Bakanları bugün işletmelere verilecek yeni desteğin ne olacağını açıklayacak. İşletmelere para desteğinin Ekim ayının sonuna kadar olan süreyi kapsayacağı kesin görünüyor. Ekonomi Bakanlığı kaynakları gerekli hesapların yapıldığını ve devlet fonlarının yükü hâlâ kaldırabilecek durumda olduğunun tespit edildiğini bildirdi.
- Sigara içmek stadlarda da yasaklanıyor
- Britanya üniversitelerinde bir yer kazanmış olan Milli Muhafız Gücü askerleri 2021 yılından itibaren yürürlüğe girecek olan yeni harç yükünden kaçınmak maksadıyla askerlik görevlerinin ertelenmesini istedi. Milli Muhafız Gücü Kurmaylığı bu talebin karşılanıp karşılanamayacağını görmek maksadıyla ilgili verileri topluyor.
Ara Müzik
Alithia gazetesinden bazı başlıklar:
- Uzaktan öğrenim yasası Meliste – Okullar uzaktan öğrenimin tüm ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla okulların internet düzeyi geliştiriliyor
- Dün yapılan toplam 2.743 korona virüs testi sonucunda beş yeni vaka tespit edildi. Vaka toplam sayısı 1495’e ulaştı
- Adalet Bakanı Emili Yoliti: Adalet reformuna ilişkin yasa tasarıları Mecliste bekletiliyor
Ve son olarak da Filelefteros gazetesi:
- Eğitim Bakanı durumu netleştirdi
Eğitim Bakanı Prodromos Prodromu yarın yapılacak olan öğretmen sendikaları ile Bilim Kurulu üyesi Dr. Pana’nın görüşmesinin hedefinin birtakım konulara açıklık getirilmesi olduğunu söyledi. Hijyonomik protokollerin en azından bu aşamada değişmesi söz konusu değil. Prodromos Prodromu bu arada okullarda sınıf sayımı ve sıra yerleştirme yapan öğretmenlerin görüntülerine de tepki gösterdi.
- Mecliste platform gereği yeni sentezler
DİKO’dan üç milletvekilinin istifa etmesi sonucunda Meclis’te partilerin senteziyle ilgili yeni durum oluştu. Milletvekillerinin meclis komisyonlarına katılım sayısı konusunda anlaşmazlıklar yaşanıyor.
- Doktorlar ve hastalar Sağlık Sigortası Kurumu’nun kesintileri konusunda sesini yükseltiyor
YESİ’nin getirdiği kısıtlamalar sonucunda hastaların eziyet çekmesi üzerine Hastalar Federasyonu tepki ortaya koydu. PASİKİ sendikası ise “Sağlık Sigortası Kurumu muhtemelen devlet hastanelerinin işleyiş biçimini henüz kavrayamadı” açıklaması yaptı.